በደካማው የሴካፋ ውድድር በታንዛኒያ በሰፊ ጎል ተሸንፎ ከውድድር ስለወጣው ቡድናችን ተጠያቂው ማን ነው?

የኢትዮጵያ ከ20 ዓመት በታች (U-20) ወጣት ብሔራዊ ቡድን በሴካፋ የአፍሪካ ዋንጫ ማጣሪያ ውድድር በአዘጋጇ ታንዛኒያ 4ለ0 ተሸንፏል።ግቦቹን ለታንዛኒያ
                    31′ በሽር ኪባሊያ
                45+2′ በሽር ኪባሊያ
                    53′ ጁማ ሳሙኤል
                    55′ ጁማ ሳሙኤል አስቅጥረው  4 ለ 0 በሆነ ሰፊ ውጤት ተሸንፎ ከውድድሩ መሰናበቱ ለኢትዮጵያ እግር ኳስ አሳዛኝ እና ትልቅ ትምህርት ሊወሰድበት የሚገባ አጋጣሚ ነው።

ታንዛኒያ በሜዳዋ እና በደጋፊዋ ፊት መጫወቷ ብቻ ሳይሆን፣ በታችኛው የእድሜ ክልል እግር ኳስ ላይ የምታደርገው ኢንቨስትመንት እና ዝግጅት የተሻለ መሆኑን ያሳየ ነው። በመጀመሪያው ጨዋታ ከሩዋንዳ ጋር 0 ለ 0 አቻ በመለያየት ተስፋ ሰጪ ጅማሮ ቢኖርም፣ ከጠንካራ ቡድን ጋር ሲገናኝ ቡድኑ በከፍተኛ ውጤት መሸነፉ በታችኛው መዋቅር ላይ ገና ብዙ መሥራት እንደሚቀረው ማሳያ ነው።

በጨዋታው ታንዛኒያ በባሺሪ ኪባይላ እና በጁማ ሳግዌ አማካኝነት እያንዳንዳቸው ሁለት ሁለት ግቦችን በቀላሉ ማስቆጠራቸው፣ በኢትዮጵያ ተከላካይ እና ግብ ጠባቂ ክፍል ላይ የነበረውን ከፍተኛ የትኩረት ማጣት እና የተክለ-ሰውነት/የአካል ብቃት መበለጥ ያሳያል።

ወጣት ቡድኖች የሀገር እግር ኳስ የወደፊት ተስፋዎች ናቸው። በእንደዚህ ዓይነት የጠና ውድድር ላይ በሰፊ ውጤት መሸነፍ የተጫዋቾቹን ስነ-ልቦና ሊጎዳው ስለሚችል፣ ከውድድሩ መውጣቱ ብቻ ሳይሆን ከሽንፈቱ ፈጥኖ መማር እና ለቀጣይ መሠረት መጣል ላይ ትኩረት ማድረግ ያስፈልጋል።

ባጠቃላይ ውጤቱ አሁን ላይ የኢትዮጵያ እግር ኳስ በታችኛው የእድሜ ክልል (Youth Development) ላይ ሥር ነቀል ለውጥ እና ጠንካራ የፕሮጀክት ሥራዎች እንደሚያስፈልጉት በድጋሚ ያረጋገጠ ክስተት ሆኖ አልፏል።

የእግር ኳስ አፍቃሪዎች በፌዴሬሽኑ አሰራር፣ በዝግጅት ማነስ እና በታችኛው መዋቅር መዘንጋት ላይ ያላቸው ቁጣ እና ቅሬታ ፍጹም ትክክል እና የሚገባ ነው። የሀገሪቱን እግር ኳስ የሚመራው አካል ላይ መሰረታዊ ለውጥ ሳይመጣ ስለ ታክቲክ ወይም ስለ ተጫዋቾች ምርጫ ማውራት ትርጉም እንደሌለው ይሰማኛል።

ወጣት ቡድኖች ተሰባስበው ጥቂት ሳምንታት ብቻ ተዘጋጅተው ወደ ውድድር እንዲገቡ መደረጉ፣ ከፌዴሬሽኑ ደካማ እቅድ የሚመነጭ እና እንደ ታንዛኒያ ላሉ በደንብ ለተዘጋጁ ቡድኖች በቀላሉ እጅ እንድንሰጥ ያደረገ ዋና ምክንያት ነው።

ፌዴሬሽኑ በሀገሪቱ ያሉ የታዳጊ ፕሮጀክቶችን እና አካዳሚዎችን በአግባቡ ከመደገፍ ይልቅ፣ ጊዜያዊ ውድድሮች ላይ ብቻ ትኩረት ማድረጉ የውጤት ማሽቆልቆሉን አፋጥኖታል።

በስፖርቱ ውስጥ ብቃት እና እውቀት ያላቸው ባለሙያዎች ከመሪነቱ ተገፍተው፣ በየጊዜው በሚፈጠሩ የአሰራር ግድፈቶች ምክንያት የኢትዮጵያ እግር ኳስ ወደ ኋላ እየቀረ ይገኛል።

መሠረቱ (ፌዴሬሽኑ) በበሰበሰበት ሁኔታ ውስጥ ሆኖ ስለ ውጤት ማውራት ከባድ ነው። ለውጥ መምጣት ያለበት መጀመሪያ ከላይኛው የአመራር አካል ላይ ነው።

የኢትዮጵያ እግር ኳስ ታሪክን እና አሁን ያለውን ተጨባጭ ውድቀት በትክክል የሚያሳይ ፍ ነው።

ክቡር ይድነቃቸው ተሰማ በኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን በመላው አፍሪካ እግር ኳስ ታሪክ ውስጥ ታላቅ እና የማይተካ አሻራ ጥለው ያለፉ መሪ ነበሩ። የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽንን (CAF) ለብዙ ዓመታት በበላይነት እና በታማኝነት የመሩት፣ እንዲሁም የአፍሪካ ዋንጫ እንዲመሰረት እና አህጉሪቱ በዓለም ዋንጫ ላይ ያላት የኮታ ውክልና እንዲያድግ ያደረጉት እሳቸው ነበሩ።

ከእሳቸው ህልፈት በኋላ የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን እንዲህ ዓይነት ራዕይ ያለው፣ የተከበረ እና የስፖርቱን እድገት ከግል ጥቅም በላይ የሚያስቀድም መሪ ማግኘት አልቻለም። ከይድነቃቸው በኋላ የመጡት አመራሮች ፌዴሬሽኑን የጣሉት በሚከተሉት አዘቅቶች ውስጥ ነው፦

የቢሮክራሲ እና የፖለቲካ ጣልቃ ገብነት፤ ፌዴሬሽኑ እግር ኳሱን በሚያውቁ እና ለስፖርቱ ፍቅር ባላቸው ባለሙያዎች ከመመራት ይልቅ፣ በየጊዜው ለፖለቲካ ታማኝነት እና ለግል ጥቅም በሚሰሩ አመራሮች እጅ እንዲወድቅ ተደርጓል።

የረጅም ጊዜ እቅድ መጥፋት፤ ይድነቃቸው ተሰማ ለታችኛው መዋቅር እና ለታዳጊዎች ትልቅ ትኩረት ይሰጡ ነበር። አሁን ግን ፌዴሬሽኑ የሀገሪቱን እግር ኳስ ለሚቀጥሉት 10 እና 20 ዓመታት የሚቀይር ምንም ዓይነት መዋቅራዊ እቅድ የለውም።

የአህጉራዊ ተሰሚነት ማጣት፤ ኢትዮጵያ የካፍ (CAF) መስራች እና በአህጉሪቱ ትልቅ ክብር የነበራት ሀገር ብትሆንም፣ ከአመራር ድክመት የተነሳ አሁን ላይ በአፍሪካ እግር ኳስ መድረክ ላይ ያላት ተሰሚነት እና ተፅዕኖ ሙሉ በሙሉ ጠፍቷል።

በአሁኑ ሰዓት ደጋፊው እግር ኳሱን እንዲጠላ እና ብሔራዊ ቡድኖቻችን በታንዛኒያ 4 ለ 0 እስኪሸነፉ ድረስ የወረዱት፣ ከይድነቃቸው ተሰማ በኋላ የመጣው የአመራር ድርቅ የፈጠረው ውጤት ነው።