በዩኤኤፍኤ (UEFA) እና በፊፋ (FIFA) መካከል የተጀመረው ፍጥጫ አሁን ላይ ወደ ህግ አደባባይ እና ወደ ፋይናንስ ጦርነት ተሸጋገረ

በአሁኑ ወቅት በዓለም እግር ኳስ አስተዳደር (FIFA) ውስጥ እየተካሄደ ያለውን ታላቅ የፖለቲካ ቀውስ የሚያሳይ ነው። የፊፋ ፕሬዝዳንት ጃኒ ኢንፋንቲኖ (Gianni Infantino) ከአውሮፓ እግር ኳስ ማህበር (UEFA) እና ከሌሎች አህጉራዊ ማህበራት የመጣባቸውን ከፍተኛ ጫና መቋቋም አቅቷቸው ትልቅ ስምምነት (Concession) ለማድረግ ተገድደዋል።

ኢንፋንቲኖ የፊፋን 20 በመቶ የሚሆነውን የንግድ መብት (የዓለም ዋንጫን ጨምሮ) ለግል ባለሀብቶች በቢሊዮን የሚቆጠር ዶላር ለመሸጥ “FIFA Forward Enterprise (FFE)” የተሰኘ ሚስጥራዊ እቅድ አውጥተው ነበር። ይህ እቅድ ይፋ መሆኑን ተከትሎ ዩኤኤፍኤ (UEFA) ከፍተኛ ተቃውሞ በማንሳት “የዓለም ዋንጫን እስከማቋረጥ (Boycott)” የሚደርስ ማስፈራሪያ ሰንዝሯል።

ጫናው የበረታባቸው ኢንፋንቲኖ እቅዱን ሙሉ በሙሉ ለመሰረዝ የተገደዱ ሲሆን፣ ለ211 የፊፋ አባል ማህበራት በጻፉት ደብዳቤ “ጉዳዩ ያለ በቂ ማብራሪያ ይፋ መውጣቱ ስጋት እንደፈጠረና ውሳኔው አስቀድሞ የተላለፈ አስመስሎታል” በማለት የተፈጠረውን ስህተት አምነዋል።

የቀረበው ታላቅ ስምምነት (Concession) በተመለከተ ኢንፋንቲኖ ስልጣናቸውን ለማዳን ሲሉ ሁለት ዋና ዋና ነገሮችን አቅርበዋል፦

የፊፋን ስትራቴጂካዊ ውሳኔ አሰጣጥ የሚገመግም ገለልተኛ የውጭ አካል (Independent External Review) እንዲቋቋም መፍቀድ።

ወደፊት ትላልቅ ውሳኔዎች በሚወሰኑበት ጊዜ የፕሬዝዳንቱ፣ የካውንስሉ እና የኮንግረሱ ስልጣን ምን መሆን እንዳለበት ከአህጉር ማህበራት ጋር ሰፊ ውይይት ማድረግ።

ዩኤኤፍኤ እቅዱ በመሰረዙ ብቻ ሳይረካ፣ ኢንፋንቲኖን ከስልጣን ለማውረድ እና የወንጀል ክስ ለመመስረት በአሜሪካ ፍርድ ቤቶች በኩል የሰነድ ማስረጃዎችን የመሰብሰብ (Discovery) ህጋዊ ሂደት ጀምሯል።

ይህ ክስተት መጋቢት 2027 በሚካሄደው የፊፋ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ላይ ያለተቀናቃኝ ለመመረጥ አቅደው ለነበሩት ኢንፋንቲኖ ትልቅ የፖለቲካ ውድቀት መሆኑን The Sun እና The Guardian ዘግበዋል።

በዩኤኤፍኤ (UEFA) እና በፊፋ (FIFA) መካከል የጀመረው ፍጥጫ አሁን ላይ ወደ ህግ አደባባይ እና ወደ ፋይናንስ ጦርነት ተሸጋግሯል።

የዩኤኤፍኤ (UEFA) የክስ ሂደት እና የፊፋ ምላሽ

ዩኤኤፍኤ በአሜሪካ (ኒውዮርክ እና ፍሎሪዳ) ፍርድ ቤቶች በኩል የሰነድ ማስረጃዎችን የማስገደድ (Discovery) ህጋዊ ሂደት ጀምሯል። ዓላማው ጃኒ ኢንፋንቲኖ ከግል ባለሀብቱ ጆሹዋ ኩሽነር (Thrive Capital) ጋር ያደረጓቸውን የሚስጥር ኢሜይሎች እና የባንክ ድርድሮች (JP Morganን ጨምሮ) እጅ በማስገባት በስዊዘርላንድ ፍርድ ቤት “በፋይናንስ ማጭበርበር እና የስልጣን አላግባብ መጠቀም” የወንጀል ክስ ለመመስረት ነው።

ፊፋ በበኩሉ ለአሜሪካ ፍርድ ቤቶች በሰጠው ህጋዊ ምላሽ ዩኤኤፍኤ ያደረገው ጥረት “ያልተመሰረተ የወንጀል ክስን ሽፋን በማድረግ የፊፋን ስም ለማጥፋት የተደረገ ዘመቻ ነው” ሲል ተከራክሯል። እቅዱ “ሀሳብ ብቻ” እንጂ የጸደቀ ውሳኔ እንዳልነበረና ዩኤኤፍኤ በራስ ወዳድነት የራሱን ውድድሮች ለመጠበቅ ሲል ጉዳዩን ወደ ፍርድ ቤት እንደወሰደው ገልጿል።

የፋይናንስ ጦርነቱ እና የቢሊዮኖች ዶላር ክፍፍል ጥያቄ

የዩኤኤፍኤ ፕሬዝዳንት አሌክሳንደር ቼፈሪን እና የኮንካካፍ (CONCACAF) ፕሬዝዳንት ቪክቶር ሞንታግሊያኒ በጋራ በመሆን ለኢንፋንቲኖ ጠንካራ የፋይናንስ ጥያቄ አቅርበዋል። ፊፋ በአሁኑ ወቅት በካዝናው ውስጥ 6 ቢሊዮን ዶላር የገንዘብ ክምችት (Reserves) ይዞ እያለ፣ የዓለም ዋንጫን ድርሻ ለግል ባለሀብት ለመሸጥ መሞከሩ ፍጹም ስህተትና አላስፈላጊ መሆኑን ገልጸዋል።

ሁለቱ አህጉራዊ ማህበራት ፊፋ ከተቀመጠው የቢሊዮን ዶላር ክምችቱ ላይ ለእያንዳንዱ 211 አባል ማህበራት ቢያንስ 10 ሚሊዮን ዶላር (በአጠቃላይ 2.11 ቢሊዮን ዶላር) አስቸኳይ የልማት ድጋፍ እንዲያከፋፍል በይፋ ጠይቀዋል። ይህ እርምጃ ኢንፋንቲኖ ለአባል ሀገራቱ “ገንዘብ ላስገኝላችሁ ነበር” የሚለውን የፖለቲካ ካርድ ለማክሸፍ የታለመ ነው።

የ2027 ምርጫ እና የኢንፋንቲኖ እጣ ፈንታ

ጃኒ ኢንፋንቲኖ ለመጋቢት 2027 ምርጫ አሁንም በይፋ ብቸኛ እጩ ሆነው ቢቀርቡም፣ ድጋፍ የሰጧቸው በርካታ ሀገራት ፊደላቸውን እያነሱ ይገኛሉ። የዌልስ እግር ኳስ ማህበር (FAW) ዋና ስራ አስፈፃሚ ኖኤል ሙኒ በቅርቡ በሰጡት መግለጫ “የእግር ኳስ ጨዋታ የሞራል ጠባቂ እንጂ የእግር ኳስን አካል ለግል ባለሀብት የሚሸጥ መሪ አንፈልግም” በማለት ኢንፋንቲኖ ከስልጣን እንዲለቁ በይፋ ጠይቀዋል።

የብላተር እጣ ፈንታ ይደገማል?

ተቃዋሚዎቻቸው የፊፋን የቀድሞ ፕሬዝዳንት ሴፕ ብላተርን ታሪክ እያስታወሱ ነው። ብላተር እ.ኤ.አ በ2015 ምርጫውን ቢያሸንፉም፣ ከቀናት በኋላ በኤፍቢአይ (FBI) የሙስና ምርመራ ጫና ምክንያት ስልጣናቸውን ለመልቀቅ መገደዳቸውን በመጥቀስ፣ ኢንፋንቲኖ በምርጫው ብቻቸውን ቢወዳደሩ እንኳ በህግ ጫና ከወንበር ሊወርዱ እንደሚችሉ የውስጥ ምንጮች እየገለጹ ነው።

የፊፋ ጠቅላላ ጉባኤ ከመካሄዱ በፊት ተቀናቃኞቹ ሌላ አማራጭ እጩ ለማቅረብ እስከ ኖቬምበር 18 ቀን 2026 ድረስ ጊዜ አላቸው።

በቅርብ የወጡ መረጃዎች እንደሚያሳዩት፣ በዚህ በፊፋ እና በዩኤኤፍኤ (UEFA) ፍጥጫ ዙሪያ ሶስት አበይት አዳዲስ ክስተቶች ተከስተዋል።

1. የቪክቶር ሞንታግሊያኒ (Victor Montagliani) እንደ ተቀናቃኝ መውጣት

የሰሜን አሜሪካ፣ መካከለኛው አሜሪካ እና የካሪቢያን እግር ኳስ ማህበር (CONCACAF) ፕሬዝዳንት የሆኑት ቪክቶር ሞንታግሊያኒ በኢንፋንቲኖ ላይ ተቀናቃኝ እጩ ሆነው እንዲቀርቡ በዩኤኤፍኤ እና በደቡብ አሜሪካው ኮንሜቦል (CONMEBOL) በኩል ከፍተኛ ግፊት እየተደረገባቸው ይገኛል።

ለፊፋ ፕሬዝዳንትነት እጩዎችን ለማቅረብ የመጨረሻው ቀን የፊታችን ኖቬምበር 18 ቀን 2026 በመሆኑ፣ የኢንፋንቲኖ ተቃዋሚዎች ሞንታግሊያኒን ብቁ እና ተቀባይነት ያለው አማራጭ አድርገው ለማቅረብ ከጀርባ ሰፊ ድርድሮችን እያደረጉ ነው።

2. የፊፋ መጪው የጥቅምት (October) የካውንስል ስብሰባ

በፊፋ ካውንስል ውስጥ ያሉ የዩኤኤፍኤ አባላት በሚቀጥለው ወር በሚካሄደው አስቸኳይ የካውንስል ስብሰባ ላይ ኢንፋንቲኖን በይፋ ለመጋፈጥ ተዘጋጅተዋል።

በስብሰባው ላይ ዩኤኤፍኤ የፊፋ ፕሬዝዳንት ያለ ካውንስሉ ይሁንታ ምንም አይነት የንግድ ወይም የስትራቴጂ ውሳኔዎችን (እንደ FFE አይነት እቅዶች) እንዳያስተላልፍ የሚከለክል አዲስ የስልጣን ገደብ መመሪያ እንዲጸድቅ ረቂቅ አዋጅ ያቀርባል። ይህ ረቂቅ ከጸደቀ የኢንፋንቲኖን ፍፁማዊ ስልጣን በእጅጉ ያዳክመዋል።

3. የዓለም ዋንጫ ስፖንሰሮች እና የቴሌቪዥን መብት ስጋት

ይህ በትልልቅ የእግር ኳስ መሪዎች መካከል የተፈጠረው ታላቅ የፖለቲካ ቀውስ ለ2026ቱ የዓለም ዋንጫ ስፖንሰርሺፕ እና የቴሌቪዥን ስርጭት መብት ሽያጭ ላይ ትልቅ ጥላ ጥሏል።

በርካታ ዓለም አቀፍ ኩባንያዎች ፊፋ በህግ እና በሙስና ክስ ሊመታ ይችላል ከሚል ስጋት የተነሳ የረጅም ጊዜ የፋይናንስ ውሎችን ከመፈረም እየተቆጠቡ ይገኛሉ፤ ይህም የፊፋን የወደፊት ገቢ አደጋ ላይ ጥሎታል።