የቺካጎ ዓለም አቀፍ የማራቶን ውድድር በኢትዮጵያውያን አትሌቶች ደማቅ ድል ተጠናቀቀ
ትናንት እሁድ ጥቅምት 1 ቀን 2019 ዓ.ም. (October 11, 2026) የተካሄደው 48ኛው የቺካጎ ዓለም አቀፍ የማራቶን ውድድር በኢትዮጵያውያን አትሌቶች ደማቅ ድል እና በአዳዲስ ታሪካዊ መሻሻሎች ተጠናቋል። ቺካጎ ማራቶን ከዓለም ስድስቱ ታላላቅ ማራቶኖች (World Marathon Majors) አንዱ ሲሆን፥ ጠፍጣፋ እና እጅግ ፈጣን የሩጫ መስመር በመሆኑ ይታወቃል።
የሴቶች ምድብ ውድድር (የሀዊ ፈይሳ ታሪካዊ ድል)
በሴቶች ምድብ ትልቅ ተጠባቂ የነበረችው ኢትዮጵያዊቷ አትሌት ሀዊ ፈይሳ የባለፈው ዓመት (2:14:57) የሻምፒዮንነት ክብሯን በብቃት በማስጠበቅ (Title Defense) በድጋሚ የቺካጎ ማራቶን አሸናፊ መሆን ችላለች።
ደረጃ 1፦ ሀዊ ፈይሳ (ኢትዮጵያ) — 2 ሰዓት 13 ደቂቃ ከ33 ሰከንድ (የግል ምርጥ ሰዓቷን በማሻሻል በዓለም የምንጊዜም 4ኛ ፈጣን ሰዓት ሆኖ ተመዝግቧል)።
ደረጃ 2፦ ሻሮን ሎኬዲ (ኬንያ) — 2 ሰዓት 14 ደቂቃ ከ07 ሰከንድ
ደረጃ 3፦ ብሪጊድ ኮስጌይ (ኬንያ) — 2 ሰዓት 14 ደቂቃ ከ55 ሰከንድ
የወንዶች ምድብ ውድድር
በወንዶች ምድብ ላለፉት ሁለት ዓመታት 3ኛ (በ2024) እና 2ኛ (በ2025) በመውጣት ለድል ሲቃረብ የነበረው ኬንያዊው አትሌት በመጨረሻም ድል ቀንቶታል። ኢትዮጵያውያን አትሌቶችም 2ኛ እና 3ኛ ደረጃን በመያዝ በደመቀ ሁኔታ ጨርሰዋል።
ደረጃ 1፦ አሞስ ኪፕሩቶ (ኬንያ) — 2 ሰዓት 01 ደቂቃ ከ09 ሰከንድ (የግል ምርጥ ሰዓቱን በ30 ሰከንድ ያሻሻለ ሲሆን በቺካጎ ታሪክ 2ኛ ፈጣን ሰዓት ነው)።
ደረጃ 2፦ ታደሰ ታከለ (ኢትዮጵያ) — 2 ሰዓት 02 ደቂቃ ከ56 ሰከንድ
ደረጃ 3፦ ሚልኬሳ መንገሻ (ኢትዮጵያ) — 2 ሰዓት 03 ደቂቃ ከ46 ሰከንድ
አምስተኛ ደረጃን የያዘው ሌላው ኢትዮጵያዊ ቦኪ ዲሪባ (2:05:01) ነው
የተሽከርካሪ ወንበር (Wheelchair) ውድድር
በዚህ ምድብ አስደናቂ የዓለም እና የቦታው ክብረ ወሰኖች ተሰባብረዋል
በወንዶች፦ ማርሴል ሁግ (ስዊዘርላንድ) በ1 ሰዓት 21 ደቂቃ ከ34 ሰከንድ በመግባት የራሱን የቦታው ሪከርድ አሻሽሏል።
በሴቶች፦ ካትሪን ዴብሩነር (ስዊዘርላንድ) በ1 ሰዓት 33 ደቂቃ ከ16 ሰከንድ በመግባት አዲስ የዓለም ክብረ ወሰን (World Rec
ውድድሩ ከ55,000 በላይ ተሳታፊዎችን በማስተናገድ በቺካጎ ማራቶን ታሪክ ከፍተኛው የተሳታፊ ቁጥር የተመዘገበበት ሆኖ አልፏል።
የሴቶች ምድብ ውድድር (የሀዊ ፈይሳ እና ሻሮን ሎኬዲ አስገራሚ ፉክክር)
የሴቶች ምድብ ውድድር እስከ 40 ኪሎ ሜትር ድረስ እጅግ ተቀራራቢና ከፍተኛ ትንቅንቅ የታየበት ነበር።
የወቅቱ ሻምፒዮን ሀዊ ፈይሳ እና ኬንያዊቷ ሻሮን ሎኬዲ እስከ 40 ኪሎ ሜትር ድረስ ጎን ለጎን ሲሮጡ ቆይተዋል። ይሁን እንጂ ሀዊ በመጨረሻዎቹ 2.2 ኪሎ ሜትሮች ላይ አስደናቂ ፍጥነት (Kick) በመጨመር የ34 ሰከንድ ልዩነት ፈጥራ ውድድሩን በብቸኝነት መምራት ችላለች።
ሀዊ ፈይሳ ውድድሩን በ2 ሰዓት 13 ደቂቃ ከ33 ሰከንድ በመጨረስ የግል ምርጥ ሰዓቷን (Personal Best) ያሻሻለች ሲሆን፥ ይህ ሰዓት በዓለም የምንጊዜም 4ኛ ፈጣን የሴቶች ማራቶን ሰዓት ሆኖ ተመዝግቧል።
የወንዶች ምድብ ውድድር (የአሞስ ኪፕሩቶ የበላይነት)
የወንዶች ምድብ ውድድር ባለፉት ዓመታት ለድል ሲቃረብ የነበረው ኬንያዊው አሞስ ኪፕሩቶ ከ30 ኪሎ ሜትር በኋላ የበላይነቱን የወሰደበት ነበር።
እስከ 30 ኪሎ ሜትር ድረስ ውድድሩ በባለፈው ዓመት ሻምፒዮን ጃኮብ ኪፕሊሞ እና በአሞስ ኪፕሩቶ መካከል ከባድ ፉክክር ነበረው። ነገር ግን ከ30 ኪሎ ሜትር በኋላ ኪፕሩቶ ፍጥነቱን በከፍተኛ ሁኔታ በመጨመር ኪፕሊሞን ወደኋላ ጥሎት ሄዷል።
አሞስ ኪፕሩቶ በ2 ሰዓት 01 ደቂቃ ከ09 ሰከንድ አንደኛ የወጣ ሲሆን፥ ይህም በቺካጎ ማራቶን ታሪክ 2ኛ ፈጣን ሰዓት እና በዓለም ታሪክ ከኤሊዩድ ኪፕቾጌ ጋር እኩል 5ኛ ፈጣን ሰዓት ሆኖ ተመዝግቧል። የኢትዮጵያው ታደሰ ታከለ በ2 ደቂቃ ገደማ ዘግይቶ ሁለተኛ ሆኖ አጠናቋል።
የአሜሪካ አትሌቶች ታሪካዊ አፈፃፀም
በትናንትናው ውድድር ላይ የአዘጋጇ ሀገር አሜሪካ አትሌቶች በአገር አቀፍ ደረጃ ታላላቅ ክብረ ወሰኖችን ሰብረዋል፦
ክሌይተን ያንግ (Clayton Young)፦ በወንዶች ምድብ የፊንጣጣ (Hamstring)
ጉዳት እያለበትም ጭምር በ2 ሰዓት 05 ደቂቃ ከ23 ሰከንድ 7ኛ ደረጃን ይዞ ያጠናቀቀ ሲሆን፥ ይህ ሰዓት በአሜሪካ ታሪክ 2ኛ ፈጣን የማራቶን ሰዓት ሆኖ ተመዝግቧል። ቻርለስ ሂክስ (Charles Hicks) ደግሞ በ2:05:35 8ኛ በመውጣት 3ኛ ፈጣን አሜሪካዊ ሆኗል።
ኤማ ግሬስ ኸርሊ (Emma Grace Hurley) በሴቶች ምድብ ማራቶንን ለመጀመሪያ ጊዜ የሮጠችው (Debut) ይህቺ አትሌት በ2 ሰዓት 20 ደቂቃ ከ47 ሰከንድ 7ኛ ሆና ያጠናቀቀች ሲሆን፥ ይህም በአሜሪካ ታሪክ በመጀመሪያ ማራቶን የተመዘገበ ፈጣኑ ሰዓት (Fastest Debut Record) ሆኖ ተመዝግቧል።
የተሽከርካሪ ወንበር (Wheelchair) የዓለም ሪከርዶች
በዚህ ምድብ የስዊዘርላንድ አትሌቶች ፍፁም የበላይነታቸውን አሳይተዋል፦
ካትሪን ዴብሩነር (Catherine Debrunner) በሴቶች ምድብ ውድድሩን በ1 ሰዓት 33 ደቂቃ ከ16 ሰከንድ በመጨረስ በ2023 በርሊን ላይ ተመዝግቦ የነበረውን የራሷን የዓለም ክብረ ወሰን (World Record) በአንድ ሙሉ ደቂቃ አሻሽላለች።
ማርሴል ሁግ (Marcel Hug)፦ በወንዶች ምድብ በ1 ሰዓት 21 ደቂቃ ከ34 ሰከንድ በመግባት የራሱን የቺካጎ ማራቶን የቦታ ክብረ ወሰን (Course Record) ሰብሯል።
ውድድሩ ከ60 ዲግሪ ፋራንሃይት በላይ በሆነ ሞቃት የአየር ጸባይና ከፍተኛ እርጥበት (Humidity) ውስጥ የተደረገ ቢሆንም፥ ከፍተኛ የተሳታፊ ቁጥር (ከ55,000 በላይ ሯጮች) እና በርካታ ክብረ ወሰኖች የተሰበሩበት ደማቅ ማራቶን ሆኖ አልፏል።
የቺካጎ ማራቶንን ውጤት ተከትሎ በዓለም ታላላቅ ማራቶኖች (World Marathon Majors) እና በሯጮቹ ቀጣይ እቅዶች ዙሪያ ያሉ ታሪካዊ አንድምታዎች እንደሚከተለው ቀጥለዋል፦
- የሀዊ ፈይሳ በዓለም የምንጊዜም ምርጥ ተርታ መሰለፍ
አትሌት ሀዊ ፈይሳ ትናንት ያስመዘገበችው 2 ሰዓት 13 ደቂቃ ከ33 ሰከንድ የሰዓት ማሻሻያ በሴቶች ማራቶን ታሪክ ያላትን ቦታ ሙሉ በሙሉ ቀይሮታል።
በዚህ ሰዓት መሠረት ሀዊ ከሩት ቼፕንጌቲች (ኬንያ)፣ ትግስት አሰፋ (ኢትዮጵያ) እና ሲፋን ሀሰን (ኔዘርላንድስ) በመቀጠል በዓለም ታሪክ አራተኛዋ ፈጣን ሴት አትሌት ለመሆን በቅታለች።
የቺካጎ ድሏን ተከትሎ በዓለም ታላላቅ ማራቶኖች ዓመታዊ የነጥብ ሰንጠረዥ ላይ ከፍተኛ ደረጃ ላይ የተቀመጠች ሲሆን፥ በቀጣይ በለንደን ወይም በቶኪዮ ማራቶን ላይ የምታደርገው ተሳትፎ የዓመቱን አጠቃላይ አሸናፊነት ለመወሰን ቁልፍ ይሆናል።
የኬንያ እና የኢትዮጵያ የወንዶች የማራቶን ፉክክር መፋፋም
የአሞስ ኪፕሩቶ ማሸነፍ እና የኢትዮጵያውያኑ ታደሰ ታከለ እና ሚልኬሳ መንገሻ ተከታታይ ደረጃዎችን መያዝ በሁለቱ ጎረቤት ሀገራት መካከል ያለውን የማራቶን የበላይነት ትግል ይበልጥ አጥብቆታል።
አሞስ ኪፕሩቶ የሮጠበት 2:01:09 ሰዓት የኬንያውያንን የበላይነት ያስቀጠለ ቢሆንም፥ የኢትዮጵያው ታደሰ ታከለ (2:02:56) እያሳየ የመጣው የሰዓት መሻሻል ለቀጣዩ የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና እና ለታላላቅ ማራቶኖች የኢትዮጵያን ተስፋ የሚያለመልም ሆኗል።
የ2026 የዓለም ታላላቅ ማራቶኖች (World Marathon Majors) ወቅታዊ ሁኔታ
በቺካጎ ማራቶን የተመዘገቡት አዳዲስ ክብረ ወሰኖች የዘንድሮውን የጋራ የውድድር ዘመን እጅግ ማራኪ አድርገውታል። የቺካጎ ውድድር እንደተጠናቀቀ የዘንድሮው የውድድር ዘመን ማጠቃለያ የሚሆነው የኒው ዮርክ ማራቶን የሚቀጥለው ትልቅ ተጠባቂ ውድድር ነው።
