በእግር ኳስ ታሪክ ውስጥ ከሊዮኔል ሜሲ እና ከክርስቲያኖ ሮናልዶ ማን ይበልጣል?

የሊዮኔል ሜሲ እና የክርስቲያኖ ሮናልዶ ፉክክር በእግር ኳስ ታሪክ ውስጥ ትልቁ እና ሰዎችን በጣም የሚያከራክረው ርዕስ ነው። ሁለቱም ፍጹም የተለያየ ዘይቤ እና ጥንካሬ ያላቸው በመሆኑ “ማን ይበልጣል?” ለሚለው ጥያቄ ፍጹም የሆነ አንድ መልስ የለም፤ ነገር ግን ምርጫው የሚወሰነው እርሶ ለእግር ኳስ በሚሰጡት መመዘኛ ላይ ነው።

የሜሲ ደጋፊዎች የሚከተሉትን ነጥቦች ያነሳሉ፦

የተፈጥሮ ተሰጥኦ እና ፈጠራ (Playmaking) ነው ይላሉ በተለይም ሜሲ አስደናቂ ግብ አስቆጣሪ ብቻ ሳይሆን፣ ጨዋታዎችን በመምራት፣ ድሪብል በማድረግ እና ለባለደረቦቹ የግብ ዕድል በመፍጠር (Assists) ወደር የለውም።

እ.ኤ.አ. በ2022 አርጀንቲናን መርቶ የአለም ዋንጫን ማንሳቱ በብዙዎች ዘንድ የ”ምንጊዜም ምርጥ” ስለሆነ (GOAT) ምርጫውን እንዲያሸንፍ አድርጎታል።

የሮናልዶ ደጋፊዎች ደግሞ የሚከተሉትን ያነሳሉ፦

ሮናልዶ ጠንካራ ስራ እና የአካል ብቃት ተምሳሌት፦ ናቸው፤ሮናልዶ እራሱን በከፍተኛ ልምምድ በመቅረጽ፣ በግራና ቀኝ እግሩ እንዲሁም በጭንቅላቱ ግብ በማግባት የተሟላ አጥቂ (Ultimate Goal Machine) መሆኑን አስመስክሯል።

በእንግሊዝ (ማንችስተር ዩናይትድ)፣ በስፔን (ሪያል ማድሪድ) እና በጣሊያን (ጁቬንቱስ) በሁሉም ሊጎች ኮከብና አሸናፊ መሆን ችሏል።

የሜሲ እና የሮናልዶ ፉክክር ማለቂያ የሌለው እና ሁለቱንም ጎን የሚያስማማ አንድ ወጥ ምላሽ የሌለው በመሆኑ፣ ማን ይበልጣል ለሚለው ጥያቄ መልሱ ሙሉ በሙሉ አንተ ለእግር ኳስ በምትሰጠው የግል መመዘኛ (Perspective) ላይ የተመሰረተ ነው። ሁለቱም ተጫዋቾች በራሳቸው መንገድ የምንጊዜም ምርጥ (GOAT) ለመባል የሚያስችሏቸውን የታሪክ ምዕራፎች ፅፈዋል።

ሜሲን የሚመርጡ ሰዎች ከቁጥሮች በላይ ለሚያሳየው የጨዋታ ውበት ትልቅ ቦታ ይሰጣሉ።

የተሟላ ተጫዋችነት (Playmaker & Scorer) ሜሲ አለው፤ ሜሲ ግብ አግቢ ብቻ ሳይሆን ጨዋታ ፈጣሪ (Playmaker)፣ አስደናቂ አጋጣሚዎችን የሚፈጥር እና በኳስ ቁጥጥር (Dribbling) ተከላካዮችን የሚያስጨንቅ ልዩ ተሰጥኦ ነው።

መሴ የዋንጫ እና የላቀ ክብር ንጉስ ነው ፤በታሪክ ብዙ የባሎን ዶር ሽልማትን 8 ጊዜ አግኝቷል እንዲሁም ብዙ አጠቃላይ ዋንጫዎችን ማለትም 46 ጊዜ በማሸነፍ አንደኛ ነው።

መሲ የዓለም ዋንጫ ማህተም ነው ፤እ.ኤ.አ. በ2022 አርጀንቲናን መርቶ የዓለም ዋንጫን ማንሳቱ እንዲሁም በ2026 የዓለም ዋንጫ ላይ ያሳየው አስደናቂ ብቃት ለብዙዎች የክርክሩ የመጨረሻ ምዕራፍ አድርገው እንዲወስዱት አድርጓቸዋል።

የክርስቲያኖ ሮናልዶን የበላይነት የሚደግፉ ወገኖች የ”ቁርጠኝነት እና የፍፁም አጥቂ” እይታ አለው፤ ባዮች ናቸው

የምንጊዜም ከፍተኛ ግብ አስቆጣሪ ነው፤ በይፋዊ ጨዋታዎች 981 ግቦችን በማስቆጠር ከሜሲ ካስቅጠረው 934 ግቦች በበላይነት እየመራ ይገኛል። ወደ 1,000ኛ ታሪካዊ ግብ ለመድረስም በጣም ሮናልዶ ተቃርቧል።

በዓለማችን ጠንካራ በሚባሉ ሦስት ሊጎች በእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግ፣ በስፔን ላሊጋ እና በጣሊያን ሴሪአ ተጫውቶ ሁሉንም ማሸነፍና የሊጎቹ ኮከብ መሆን መቻሉ በአንድ ክለብ (ባርሴሎና ለረጅም ዘመን ካሳለፈው ሜሲ ይበልጥ ጠንካራ ያደርገዋል ይላሉ።

የአውሮፓ ሻምፒዮንስ ሊግን 5 ጊዜ በማሸነፍ እና የውድድሩ የምንጊዜም ኮከብ ግብ አግቢ በመሆን ሮናልዶ ወደር የለውም።

የእግር ኳስ ተንታኞችን፣ ታሪካዊ መረጃዎችን እና የደጋፊዎችን እይታ መሰረት አድርገን ስመዝነው ትልቁ መመዘኛ እንደ ተጫዋቹ ሚና እና እንደ እግር ኳስ ፍልስፍናው ይለያያል፤ ሆኖም ሁለቱም መመዘኛዎች የራሳቸው የሆነ እጅግ በጣም ክብደት ያለው ምክንያት አላቸው።

የዓለም ዋንጫን ማሸነፍ ትልቁ የክብር ማህተም ነው

ይህ መመዘኛ የአንድን ተጫዋች ስም በታሪክ መዝገብ ላይ በወርቅ ቀለም ይስላል።

የዓለም ዋንጫ በየ-4 ዓመቱ አንድ ጊዜ የሚመጣ እና መላው ዓለም በጉጉት የሚጠብቀው ውድድር ነው። በዚህ መድረክ ላይ አገርን መርቶ ማሸነፍ ከአንድ ክለብ ስኬት በላይ ከፍተኛ የአእምሮ ጥንካሬን እና መሪነትን ይጠይቃል።

እንደ ፔሌ፣ ማራዶና እና ሜሲ ያሉ ተጫዋቾች በብዙሃኑ ዘንድ የምንጊዜም ምርጥ ተብለው እንዲታሰቡ ያደረጋቸው የዓለም ዋንጫን ማሸነፋቸው ነው።

በተለያዩ ሊጎች ሪከርድ መስበር የቀጣይነት እና የመላመድ ብቃት

ይህ መመዘኛ ደግሞ የአንድን ተጫዋች ፍፁም ፕሮፌሽናሊዝም እና በማንኛውም አካባቢ የመስራት ብቃትን ያሳያል።

የረጅም ጊዜ ወጥነት (Consistency) ማሣየት የዓለም ዋንጫ የ-7 ጨዋታዎች የአንድ ወር ውድድር ሲሆን፣ በሊግ ውስጥ በተለያዩ አገራት ሪከርድ መስበር ግን ለ15 እና 20 ዓመታት በየሳምንቱ ከፍተኛ ብቃትን ማሳየትን ይጠይቃል።

ከአንድ ሊግ ለምሳሌ ከስፔን ተነስቶ ወደ ሌላ ከባድ ሊግ ለምሳሌ ወደ እንግሊዝ በመሄድ የጨዋታ ዘይቤን፣ ባህልን እና የአየር ንብረትን ለምዶ ማሸነፍ የተለየ አስደናቂ ተሰጥኦ ነው። ይህ የክርስቲያኖ ሮናልዶ ትልቁ መለያ ባህሪ ነው።

በእግር ኳስ ባለሙያዎች ዘንድ የዓለም ዋንጫ ማሸነፍ ለአንድ ተጫዋች “የመጨረሻው እና ትልቁ የላቀ ክብር” (Ultimate Glory) ተደርጎ ይወሰዳል። ምክንያቱም በሊግ ውስጥ በየዓመቱ የመወዳደር ዕድል ቢኖርም፣ የዓለም ዋንጫ ግን በህይወት ዘመን ጥቂት ጊዜ ብቻ የሚገኝ ወርቃማ ዕድል በመሆኑ ነው።

ነገር ግን በተለያዩ ሊጎች ሪከርድ መስበር ደግሞ ተጫዋቹ “ሮቦት” የመሰለ የማይበገር ቋሚ ብቃት እንዳለው ያረጋግጣል።

የአንድን ተጫዋች ታላቅነት ከሌሎች ተጫዋቾች በላይ በልጦ እንዲገኝ የሚያደርገው ዋናው ምሰሶ ታክቲካሊ የጨዋታ ስልትን የመረዳትና የመተግበር አቅም እና ቴክኒካሊ ኳስን የመቆጣጠር እና የማዘዝ የተፈጥሮ ጥበብ ያለው ብቃት ነው። ሜሲ እና ሮናልዶ ከሌሎች ተጫዋቾች ተለይተው ለሁለት አስርት ዓመታት በጫፍ ላይ የቆዩት በነዚህ በሁለቱ ረቂቅ ብቃቶቻቸው ነው።

ቴክኒካዊ ብቃት (Technical Ability)

ይህ ኳስን በግል ብቃት የማዘዝ፣ የቁጥጥር እና የተፈጥሮ ጥበብ (Skill) መመዘኛ ነው፦

ሊዮኔል ሜሲ፦ በቴክኒክ ረገድ በታሪክ ወደር የማይገኝለት ተጫዋች ተደርጎ ይወሰዳል። በጠባብ ቦታ ውስጥ ኳስን ከእግሩ ሳያርቅ ድሪብል የማድረግ (Close control)፣ የኳስ አቅጣጫን በቅጽበት የመቀየር፣ የቅጣት ምቶችን (Free-kicks) የማስቆጠር እና ፍፁም ትክክለኛ የሆኑ የግንባር ለግንባር ኳሶችን (Key passes/Assists) የማደል ቴክኒኩ እጅግ የላቀ ነው።

ክርስቲያኖ ሮናልዶ ፤በሙያ ዘመኑ መጀመሪያ ላይ በማንችስተር ዩናይትድ እና በሪያል ማድሪድ ቤት በነበረው አስደናቂ ፍጥነት፣ የእግር ላይ ክህሎቶች (Step-overs/Skills) እና ከሩቅ ርቀት የሚመታቸው የማይታመኑ ኳሶች (Knuckleball free-kicks) ይታወቅ ነበር። ዕድሜው እየገፋ ሲሄድ ግን ቴክኒኩን ወደ “ፍፁም ግብ አግቢነት” በመቀየር በግራና ቀኝ እግሩ እንዲሁም በከፍተኛ ዝላይ በጭንቅላቱ ግብ የማግባት ጥበቡን አሳድጓል።

ታክቲካዊ ብቃት (Tactical Intelligence)

ይህ ደግሞ ጨዋታን የማንበብ፣ ቦታን የመረዳት (Space) እና የአሰልጣኞችን ታክቲክ በሜዳ ላይ የመተግበር አቅም ነው በዚህ በኩል

ሊዮኔል ሜሲ፤ በታክቲክ ረገድ “የእግር ኳስ አይን” (Vision) አለው ይባላል። ጨዋታው የት ላይ እንደሚከፈት፣ ተከላካዮች የት ላይ ክፍተት እንደሚተዉ አስቀድሞ የማወቅ (Spatial awareness) ችሎታው ልዩ ነው። በዚህም ምክንያት ከአጥቂነት ወደ አማካይ (Playmaker) በመውረድ መላውን ጨዋታ የመዘወር ታክቲካዊ የበላይነት አለው፤

ክርስቲያኖ ሮናልዶ፦ የታክቲክ ንጉስነቱ የሚታወቀው በቦታ አቀማመጥ (Off-the-ball movement) ነው። ተከላካዮች ሳያውቁት በሳጥን ውስጥ የሚቀመጥበት ቦታ፣ የመጨረሻዋን ኳስ (Tap-in) ለማግኘት የሚያደርገው ሩጫ እና የግብ ዕድሎችን አስቀድሞ የማሽተት ታክቲካዊ ብቃቱ በታሪክ ማንም ተጫዋች ያልደረሰበት ደረጃ ላይ አድርሶታል።

አንድ ተጫዋች ከሌሎች “አሉ” ከሚባሉ ተጫዋቾች እንደ ኔይማር፣ ምባፔ ወይም ሃላንድ በልጦ ረጅም ዘመን እንዲነግስ የሚያደርገው ይህ የቴክኒክ ጥራት እና ታክቲካዊ ብስለት ነው።

የታክቲክ እና የቴክኒክ ጉዳይን በሚገባ ለመተንተን ከእግር ኳስ አሰልጣኞች በላይ ተስማሚ ሰው የለም። በአለም እግር ኳስ ውስጥ ያሉ ታላላቅ አሰልጣኞችም በዚህ ጉዳይ ላይ የሰጡት አስተያየት እኛ እንዳልነው በታክቲክ እና በቴክኒክ ብቃት ላይ የተመሰረተ ነው።

ታላላቅ አሰልጣኞች ስለ ሁለቱ ተጫዋቾች የሰጡትን ታዋቂ አስተያየቶች እንመልከት፦

ፔፕ ጋርዲዮላ (Pep Guardiola)

ሜሲን በባርሴሎና ያሰለጠነው ጋርዲዮላ ለሜሲ ፍጹም የበላይነትን ይሰጣል፤

“ሜሲ ምርጡ ነው፤ እሱ ፍጹም ምርጡ ነው። እንዴት ጨዋታውን እንደሚመራ፣ እንዴት እንደሚያጠቃ እና እንዴት እንደሚያጫውት ያውቃል። እሱ በሁሉም ረገድ የተሟላ ተጫዋች ነው።”

ሰር አሌክስ ፈርጉሰን (Sir Alex Ferguson)

ሮናልዶን በማንችስተር ዩናይትድ ያሳደጉት ታላቁ አሰልጣኝ ደግሞ በታክቲካዊ የመላመድ ብቃት ሮናልዶን ይመርጣል

“ሜሲ የባርሴሎና ተጫዋች ነው፤ እዚያ ፍጹም አስደናቂ ነው። ነገር ግን ሮናልዶ ለስቶክ ሲቲ፣ ለሚልዎል ወይም ለየትኛውም ቡድን ቢጫወት የሶስትዮሽ ጎል (Hat-trick) ሊያስቆጥር ይችላል። እሱ በሁለቱም እግሩ፣ በፈጣንነቱ እና በጭንቅላቱ የተሟላ ተጫዋች ነው።”

ሆሴ ሞሪንሆ (José Mourinho)

ሁለቱንም በቅርበት የሚያውቀው ሞሪንሆ ደግሞ ጉዳዩን ከቴክኒክ እና ከተፈጥሮ ተሰጥኦ አንፃር እንዲህ አጠቃሎታል፤

“አንዱ ክሪስቲያኖ ሮናልዶ በጠንካራ ስራ፣ በቁርጠኝነት እና ፍላጎት እራሱን የገነባ ፍፁም ማሽን ነው። ሌላኛው ሊዮናል ሜሲ ደግሞ ከተፈጥሮ የተሰጠው ፍጹም አስማተኛ ቴክኒክ አለው። ሁለቱም በተመሳሳይ ዘመን መገኘታቸው ለእግር ኳስ የታደለ ያደርገዋል።”

የርገን ክሎፕ (Jürgen Klopp)

የቀድሞው የሊቨርፑል አሰልጣኝ ደግሞ ምርጫውን እንዲህ አስቀምጧል፤

“ሮናልዶን ብንቀይረው ፍጹም የሆነ የእግር ኳስ ተጫዋች እናወጣለን—ቁመቱ፣ ጥንካሬው እና ፍጥነቱ። በሌላ በኩል ሜሲ አለ፤ እሱ ሁሉንም ነገር በጣም ቀላል ያስመስለዋል። ስለዚህ እኔ ሜሲን በትንሹ እመርጣለሁ፤ ግን ሮናልዶም አስደናቂ ተጫዋች ነው።”

ባጭሩ አሰልጣኞቹም ቢሆኑ እንደየራሳቸው ታክቲካዊ እይታ ይከፋፈላሉ፤ ለአጨዋወት ውበትና ቴክኒክ ሜሲን፣ ለፍፁም ጥንካሬና በማንኛውም ቦታ ለመስራት ደግሞ ሮናልዶን ያስቀድማሉ።

የሰር አሌክስ ፈርጉሰን አስተያየት (“ሮናልዶ በየትኛውም ቡድን ውስጥ ገብቶ ሃት-ትሪክ መስራት ይችላል፣ ሜሲ ግን የባርሴሎና ውጤት ነው”) የሚለው ሃሳብ በተለይ ሊዮኔል ሜሲ እ.ኤ.አ. በ2022 ከአርጀንቲና ብሄራዊ ቡድን ጋር የአለም ዋንጫን ካሸነፈ እና በኢንተር ማያሚ እያሳየ ካለው ድንቅ ብቃት በኋላ ጥያቄ ውስጥ ወድቋል። ሜሲ ከባርሴሎና ውጪም ፍፁም ተፅዕኖ ፈጣሪ መሆኑን በተግባር አስመስክሯል።

በአንጻሩ የጋርዲዮላ፣ የክሎፕ እና የሞሪንሆ ትንታኔዎች ተጫዋቾቹን ከቡድን ስብስብ ውጪ በተናጠል ባላቸው የቴክኒክ ጥራት እና ታክቲካዊ ተፅዕኖ ላይ ያተኮሩ በመሆናቸው ይበልጥ ሚዛናዊ እና ተጨባጭ ያደርጋቸዋል።

የእግር ኳስ ጥበብን፣ አስማትንና ፈጠራን የምትወድ ከሆነ መልስህ ሜሲ ይሆናል፤ ፍጹም ቁርጠኝነትን፣ ግብ ማግባትንና በአስቸጋሪ ሰዓት መድረስን (Clutch) የምታደንቅ ከሆነ ደግሞ መልስህ ሮናልዶ ይሆናል።

ጥያቄው “የበለጠ ውብ እግር ኳስ የሚጫወተው ማን ነው?” ከሆነ መልሱ ሜሲ ነው። ነገር ግን ጥያቄው “በማንኛውም ቡድን ውስጥ ገብቶ ፍጹም የማሸነፍ አቅም ያለው እና የማይታመን የግብ ማሽን ማን ነው?” ከሆነ መልሱ ሮናልዶ ነው።
ነገር ግን በቁጥሮች፣ በስኬቶች እና በእግር ኳስ ተንታኞች ሚዛን መሰረት የሁለቱንም የበላይነት እንዲህ ማጠቃለል እችላለሁ፦

በእግር ኳስ ጥበብ እና በዋንጫ ብዛት ከባሎን ዶር እስከ ዓለም ዋንጫ ሊዮኔል ሜሲ የታሪክ ትልቁን ስኬት አስመዝግቧል።

በፍፁም አጥቂነት፣ በጎል ማሽንነት እና በተለያዩ ሊጎች ስኬት ደግሞ ክርስቲያኖ ሮናልዶ ሊደገም የማይችል ታሪክ ሰርቷል።

ሁለቱም የየራሳቸው የእግር ኳስ ፍልስፍና ነገሥታት ናቸው። ምርጫው ሙሉ በሙሉ አንተ ለእግር ኳስ በምትሰጠው ትርጉም ላይ ይወሰናል፤ ጥበብና ፈጠራን የምታደንቅ ከሆነ ሜሲ፣ ጠንካራ ስራና ፍፁም አሸናፊነትን የምታከብር ከሆነ ደግሞ ሮናልዶ ይበልጥብሃል።