ከሊዮኔል ሜሲ እና ከዲዬጎ ማራዶና ማን ይበልጣል

በሊዮኔል ሜሲ እና በዲዬጎ ማራዶና መካከል ማን ይበልጣል የሚለው ጥያቄ በዓለም እግር ኳስ ታሪክ ውስጥ የምንግዜውም ታላቁን (GOAT) ለመምረጥ የሚደረግ ፍጹም ስሜታዊ እና ታክቲካዊ ክርክር ነው። ሁለቱም አርጀንቲናውያንን ወደ ዓለም ዋንጫ ክብር መርተዋል፤ ነገር ግን በዘመናቸው፣ በጨዋታ ዘይቤያቸው እና ባስመዘገቡት ቁጥር ይለያያሉ።

የቁጥሮች እና የረጅም ዓመታት ወጥነት (የሜሲ የበላይነት)

ሜሲ ለ20 ዓመታት ያህል በዓለም እግር ኳስ ማማ ላይ ያለ ምንም መውረድ ወጥ በሆነ ከፍተኛ ብቃት ተጫውቷል። ይህ ረጅም ዓመታት በከፍተኛ ብቃት የመቆየት ታሪክ በእግር ኳስ ዓለም ውስጥ ማንም አላደረገውም።

ሜሲ በክለብና በብሔራዊ ቡድን ደረጃ ከ850 በላይ ጎሎችን አስቆጥሯል፣ 8 የባሎንዶር (Ballon d’Or) ሽልማቶችን አሸንፏል። ማራዶና ግን በዘመኑ የነበረው የአኗኗር ዘይቤና ጉዳት በከፍተኛ ብቃት ላይ የቆየበትን ዘመን አሳጥሮበታል።

ሜሲ 4 የሻምፒዮንስ ሊግ፣ 2 የኮፓ አሜሪካ እና የ2022 የዓለም ዋንጫን ጨምሮ ከ44 በላይ ትልልቅ ዋንጫዎችን በማንሳት በታሪክ ብዙ ዋንጫ ያነሳ ተጫዋች ነው። ማራዶና 1 የዓለም ዋንጫ (1986) እና ከናፖሊ ጋር 2 የጣሊያን ሴሪአ ዋንጫዎችን አሳክቷል።

የስሜት፣ የታሪክ እና የመሪነት ተፅዕኖ (የማራዶና የበላይነት)

ማራዶና በ1986 የዓለም ዋንጫ ላይ ያሳየው ብቃት እግር ኳስ ታሪክ ውስጥ አንድ ተጫዋች ብቻውን ቡድንን ተሸክሞ ዋንጫ ያነሳበት ብቸኛው ታሪካዊ ክስተት ተደርጎ ይወሰዳል። በተለይ በእንግሊዝ ላይ ያስቆጠራት “የእግዚአብሔር እጅ” (Hand of God) እና የዘመኑ ምርጥ ጎል ማራዶናን ከእግር ኳስ በላይ የሀገር ተምሳሌት አድርገውታል።

ማራዶና በሜዳ ላይ ፍጹም መሪ፣ ተዋጊ እና አጠቃላይ ስታዲየሙን ማነቃነቅ የሚችል ስሜታዊ ጉልበት ነበረው። ደካማ የነበረውን ናፖሊን በጣሊያን ላይ ትልቅ ክለብ ማድረጉ የእሱን ተፅዕኖ ልዩ ያደርገዋል።

ማን ይበልጣል?

Kየእግር ኳስን ታሪክ፣ ስልታዊ አወቃቀር እና ቁጥሮችን መሠረት ብናደርግ በርካቶች ምረጡ ቢባሉ ሊዮኔል ሜሲን ነው የሚመርጡት፡፡

ማራዶና በክህሎቱ እና በስሜታዊ መሪነቱ ወደር የሌለው “የእግር ኳስ ጥበብ ንጉሥ” ቢሆንም፣ ሜሲ ግን እግር ኳስን ፍጹም በሆኑ ቁጥሮች፣ በዋንጫዎች እና ለ20 ዓመታት በዘለቀ አስደናቂ ወጥነት (Consistency) ተጉዟል። በተለይም በ2022 የዓለም ዋንጫን ማሳካቱ ማራዶናን የሚያስበልጥበትን የመጨረሻውን ጥያቄ ሙሉ በሙሉ ዘግቶታል።

በሊዮኔል ሜሲ እና በዲዬጎ ማራዶና መካከል ያለውን ታሪካዊ ንፅፅር ይበልጥ ግልጽ ለማድረግ፣ ሁለቱ ነገሥታት በዓለም ዋንጫ መድረክ ላይ ያስመዘገቧቸውን ይፋዊ የቁጥር መረጃዎች እና በባህሪያቸው ያለውን ልዩነት በዝርዝር እንመልከት ።

የዓለም ዋንጫ የቁጥር ንፅፅር (World Cup Stats)

በዓለም ዋንጫ መድረክ ላይ ሁለቱም አርጀንቲናን ለሁለት ጊዜያት ያህል እስከ ፍጻሜ (Final) መርተዋል (ማራዶና በ1986 እና 1990፤ ሜሲ በ2014 እና 2022 ።

በጨዋታ ስልት እና በአመራር ጥባቸው ያለው ልዩነት

ሁለቱም ቁጥራቸው 10 የሆኑ ግራኞች እና ድንቅ ኳስ አሳላፊዎች ቢሆኑም፣ በሜዳ ላይ እና ከሜዳ ውጪ ያላቸው ስብዕና የተለያየ ነበር።

ማራዶና ድምፁን ከፍ አድርጎ የሚናገር፣ ተከላካዮችን እና ዳኞችን የሚገዳደር፣ ቡድኑን በስሜት የሚቀሰቅስ “ጄኔራል” ነበር። ሜሲ በተቃራኒው በዝምታ እና በብቃቱ (Leadership by example) የሚመራ ሲሆን፣ በዕድሜ እየገፋ ሲመጣ ግን (በተለይ በ2022 ካታር ላይ) ማራዶናን የመሰለ ጠንካራ እና ተከራካሪ ባህሪ ማሳየት ጀምሯል።

የማራዶና ሕይወት ውጣ ውረድ፣ የዕፅ ሱስ እና ከባድ የሚዲያ አጀንዳዎች የበዙበት ነበር፤ ይህም የእግር ኳስ ዘመኑ ቀድሞ እንዲቀጭጭ አድርጎታል። ሜሲ ግን ፍጹም የተረጋጋ፣ ለቤተሰቡ እና ለስፖርቱ ያደረ የዲሲፕሊን ምሳሌ በመሆኑ ስኬቱን ለ20 ዓመታት ማራዘም ችሏል።

የአርጀንቲናውያን እይታ፡ ማንን ይመርጣሉ?

ለብዙ ዓመታት በአርጀንቲና ሕዝብ ዘንድ ማራዶና “የመንገድ ላይ ጀግና” (El Pibe) በመሆኑ ፍጹም ቀዳሚ ነበር። ሜሲ በባርሴሎና እያለ ብዙ ዋንጫ ቢያነሳም፣ ለሀገሩ ዋንጫ እስካላመጣ ድረስ እንደ ባዕድ ይታይ ነበር።

ነገር ግን የ2021 የኮፓ አሜሪካ እና የ2022 የዓለም ዋንጫ ድል ይህንን አመለካከት ሙሉ በሙሉ ቀይሮታል። አሁን ላይ ሜሲ በአርጀንቲናውያን ልብ ውስጥ ከማራዶና እኩል ፍጹም የክብር ማማ ላይ ተቀምጧል።
በታክቲክ አረዳድ እና በቴክኒክ ክህሎት (Tactics & Technique) ረገድ በሊዮኔል ሜሲ እና በዲዬጎ ማራዶና መካከል ያለው ንፅፅር በእግር ኳስ ጥበብ ከፍተኛው ደረጃ ላይ የሚገኝ ነው። ሁለቱም በተመሳሳይ የግራ እግር አስማተኞች እና የ”ቁጥር 10″ ሚና ተጫዋቾች ቢሆኑም፣ በቴክኒክ አጠቃቀማቸው እና በታክቲክ ሚናቸው ላይ ያሉ ጥልቅ ልዩነቶች አላቸው፡፡

የቴክኒክ ክህሎት ንፅፅር (Technical Skills)

ኳስ የማንጠባጠብ ብቃት (Dribbling)፦

የማራዶና የኳስ ቁጥጥር ይበልጥ የሰውነት ሚዛንን በመጠቀም (Body Feints) እና በተለዋዋጭ ፍጥነት ላይ የተመሰረተ ነበር። ኳስን ከእግሩ ላይ ሳያርቅ አቅጣጫ የመቀየር እና ተከላካዮችን በአየር ላይ ጭምር እያታለለ የማለፍ አስደናቂ (Artistic) ጥበብ ነበረው።

የሜሲ አጨዋወት ደግሞ እጅግ ቀጥተኛ፣ ፈጣን እና ሳይንሳዊ (Efficient) ነው። ሜሲ ኳስን ከእግሩ ቅልጥም ጋር አጣብቆ (Close Control) በመጓዝ፣ በሰከንድ ስብርባሪዎች ውስጥ አቅጣጫ በመቀየር ተከላካዮችን ያባክናል። ማራዶና ለማለፍ ሦስት ቴክኒኮችን ሲጠቀም፣ ሜሲ በአንድ ቀላል እንቅስቃሴ ብቻ ተከላካይን ያልፋል።

የኳስ ስርጭት እና እይታ (Passing & Vision)፦

ሁለቱም የምንግዜውም ምርጥ የኳስ አጋሪዎች (Playmakers) ናቸው። ማራዶና ለየት ያሉ እና ማራኪ የሆኑ (ለምሳሌ በ “Rabona” ወይም ሳይመለከቱ ማለፍ) ኳሶችን በማመንጨት ይታወቃል። ሜሲ በበኩሉ የተከላካዮችን መስመር ሰንጥቀው የሚገቡ (Through balls) እና በተለይ ከቀኝ መስመር ወደ ግራ የሚያሻግራቸው ኳሶች (Diagonal passes) እጅግ በጣም ትክክለኛ (Clinical) ናቸው።

የቅጣት ምት (Free Kicks)፦

በዚህ ረገድ ሁለቱም ድንቅ ነበሩ። ማራዶና ኳስን በቅርብ ርቀት ላይ በሚገርም ሁኔታ አጥፎ የማስገባት (Curving) ችሎታው ልዩ ነበር። ሜሲ ግን በረጅም ዓመታት ልምዱ የቅጣት ምትን ወደ ፍጹም ቅጣት ምት ያህል ወደ ከፍተኛ የግብ ማስቆጠሪያነት የቀየረ እና በታሪክ ብዙ የቅጣት ምት ጎሎችን ያስቆጠረ ኮከብ ነው።

የታክቲክ አረዳድ እና ሚና (Tactical Intelligence)

የማራዶና የታክቲክ ሚና (The Traditional No. 10)፦

ማራዶና ሙሉ በሙሉ ነፃ ተንቀሳቃሽ (Free Roaming Playmaker) ነበር። ወደ ኋላ ተከላካይ ክፍል ድረስ በመውረድ ኳስ ተቀብሎ ቡድኑን ወደ ፊት ይመራ ነበር። ማራዶና የቡድኑ የጨዋታ ፍጥነት መቆጣጠሪያ (Tempo Dictator) እና አጠቃላይ ታክቲኩ በእሱ ዙሪያ ብቻ እንዲሽከረከር የሚያደርግ ማዕከል ነበር።

የሜሲ የታክቲክ ዝግመተ ለውጥ (The Tactical Chameleon)፦

ሜሲ በእግር ኳስ ዘመኑ በርካታ ታክቲካዊ ሚናዎችን በአግባቡ የተወጣ ድንቅ ተጫዋች ነው።

በወጣትነቱ በስተቀኝ መስመር አጥቂነት (Winger)፣ በኋላ በፔፕ ጋርዲዮላ ስር “የሀሰት ቁጥር 9” (False Nine) በመሆን እግር ኳስን በአዲስ መልክ ቀይሯታል።

በአሁኑ የዕድሜ ክልሉ ደግሞ ወደ አጥቂ አማካይነት (Playmaker) በመውረድ በትንሽ ሩጫ ከፍተኛ የታክቲክ ተፅዕኖ የመፍጠር ብቃትን ያሳያል። ይህ ታክቲካዊ ተለዋዋጭነት (Versatility) ሜሲን ከማራዶና ይበልጥ ዘመናዊ ያደርገዋል።

ስልታዊ ማጠቃለያ

በቴክኒክ ውበት፦ ዲዬጎ ማራዶና ይበልጥ የተፈጥሮ ጥበብ እና ማራኪ እይታ (Pure Artistry) ነበረው።

በታክቲክ ውጤታማነት፦ ሊዮኔል ሜሲ የጨዋታ ፍላጎትን መሠረት በማድረግ ግብ በማስቆጠርም ሆነ ዕድል በመፍጠር ረገድ ፍጹም ውጤታማ (Machine-like Efficiency) ነው።

በአጠቃላይ በአርጀንቲና እግር ኳስ ታሪክ ውስጥ ማራዶና እና ሜሲን ማነፃፀር ሁልጊዜም ትልቅ ስሜት የሚቀሰቅስ አጀንዳ ነው። ሁለቱም ሀገራቸውን ወደ ዓለም ዋንጫ ክብር መርተዋል፤ ነገር ግን በቁጥሮች እና በባህሪያቸው ይለያያሉ።

ማራዶና አርጀንቲናን በ1986 እ.ኤ.አ ብቻዋን ተሸክሞ የዓለም ዋንጫን እንዳሳካ ይነገርለታል። ሜሲ በበኩሉ በ2022 የዓለም ዋንጫን ከማንሳቱ በተጨማሪ 2 የኮፓ አሜሪካ ዋንጫዎችን (2021 እና 2024) ለሀገሩ አስገኝቷል።

ማራዶና ለብሔራዊ ቡድኑ በ91 ጨዋታዎች 34 ጎሎችን ሲያስቆጥር፣ ሜሲ ግን ከ180 በላይ ጨዋታዎችን አድርጎ ከ120 በላይ ጎሎችን በማስቆጠር በታሪክ የደቡብ አሜሪካ ከፍተኛው ባለታሪክ መሆን ችሏል።

ማራዶና በስታዲየም ውስጥ ባለው አመጸኛ፣ ስሜታዊ እና ተዋጊ ባህሪው በአርጀንቲናውያን ልብ ውስጥ እንደ “የመንገድ ላይ ጀግና” ይታያል። ሜሲ በተቃራኒው በተረጋጋ፣ በዲሲፕሊን እና ረጅም ዓመታት ባሳየው ወጥ አቋም (Consistency) ይደነቃል። አሁን ላይ ግን የዓለም ዋንጫውን በማንሳቱ ሜሲ ከማራዶና እኩል የሀገሪቱ ፍጹም አምልኮ ሆኗል።