«ኬፕ ቨርዴ በዓለም ዋንጫ ላይ ባሳየቱ እንቅስቃሴ ሐውልት ሊቆማላቸው ይገባል ።»ሲል ተዋቂው የእግር ኳስ አዋቂ ፋብሪዚዮ ሮማኖ ገልጿል።
«ጀግኖች ብለው ይጥሯቸው። እውነተኛ የእግር ኳስ አድናቂዎች የኬፕ ቨርዴ የዓለም ዋንጫን መቼም አይረሱትም። »
«እነሱ ታሪክ ሰርተዋል።»ብለዋል
ኬፕ ቨርዴ በዓለም ዋንጫ በአርጀንቲና በአሳዛኝ ሁኔታ ተሸነፈው ወደ ቤታቸው እየሄዱ ነው፣ ነገር ግን የቴሌቪዥን ኩባንያዎች በዚህ የዓለም ዋንጫ መጨረሻ ላይ ስለስንብታቸው
ሲያዘጋጁ፣ ከምዕራብ አፍሪካ የባህር ዳርቻ ከሚገኙት ትናንሽ የደሴቶች ቡድን አንዷ በሆነችው ኬፕ ቨርዴ የተውጣጡት የቡድኑ አባላት በከፍተኛ ሁኔታ ለስንብት እየተዘጋጁ እንደሆነ ይታያሉ።
የ40 ዓመቱ ግብ ጠባቂ ቮዚንሃ ከስፔን ጋር ባደረጉት ጨዋታ በድንቅ ብቃቱ 0-0 አቻ በተለያዩበት ጨዋታ ላይ የዳይቪንግ ኳሶችን ያዳነባቸው ምስሎች፤ በታሪካቸው የመጀመሪያዎቹን ሁለት የዓለም ዋንጫ ግቦች ተከትሎ የተከበረው ክብረ በዓል ከኡራጓይ ጋር ባደረጉት 2-2 አቻ ውጤት ወሳኝ ኳሶችን አድኗል፤ የሲድኒው ሎፔስ ካብራል አርብ ምሽት ከአርጀንቲና ጋር ባደረጉት የ3-2 ሽንፈት አስደናቂ ኳስ ለኬፕ ቨርዴ አስቆጥሯል ።
የዓለም ዋንጫዎች በጥቂት ጊዜያት ባሳዩት ብቃት ቢለካ ኖሮ ኬፕ ቨርዴ ሻምፒዮን ትሆን ነበር። በብዙ መንገዶች፣ ከወርቃማ ዋንጫ የበለጠ ትልቅ ነገር በማሸነፍ የሚደነቅ ቡድን ነው።
አርብ ዕለት የዓለም ዋንጫ ውድድር ጉዞ ያበቃው ኬፕ ቨርዴ ከአርጀንቲና ጋር ባደረገው ልብ የሚሰብር የጭማሪ ሰዓት ሽንፈት በኋላ፣ ቮዚንሃ የቡድኑ በዚህ ውድድር ላይ ያሳየው ብቃት «በአብዛኛው የዓለም ኬፕ ቨርዴን እንደ ብሔራዊ ቡድን ክብር አሰጥቶታል።»
ለሌሎች ደግሞ ኬፕ ቨርዴን በካርታው ላይ አስቀምጦታል።
«ኬፕ ቨርዴ አሁን የት እንዳለ ማንም መጠየቅ የለበትም» ሲል ተከላካይ ፒኮ ሎፔስ ተናግሯል።«የት እንዳለን ያውቃሉ።»
«ሊዮኔል ሜሲና አርጀንቲና ከዚህ በፊት ካላወቁት አሁን በእርግጠኝነት ያውቃሉ። የአርጀንቲና አምበል ሊዮኔል መሲና ስካሎኒ በሃርድ ሮክ ስታዲየም በተደረገው የድህረ-ጨዋታ የዜና ኮንፈረንስ ላይ አብረው እንደተቀመጡ፣ ልክ ከስሜታዊ ውጣ ውረድ እንዳመለጠ ያህል ትንፋሽ ውጦ ዝም ብሎ ነበር።
«ሁሉም ሰው ከአርጀንቲና ጋር በምናደርገው ጨዋታ በፓርኩ ውስጥ የእግር ጉዞ እንደሚሆን አስቦ ነበር፣ ግን እንደማይሆን እናውቅ ነበር» ብለዋል። «ጨዋታው ለእኛ አስቀያሚ ነበር። ተቸግረናል።»
ኬፕ ቨርዴ በውድድሩ ታሪክ ውስጥ ትልቁ የዓለም ዋንጫ ማለፏ ከተረጋገጠ በኋላ ሊሆን ወደ 530,000 የሚጠጉ ሰዎች ላሏት ሀገር ይህ እጅግ አስደሳችና ትልቅ ድል ነበር።
ኬፕ ቨርዴ ለአለም ዋንጫ ብቁ የሆነችው ከአይስላንድና ከኩራካኦ በመቀጠል ሶስተኛዋ ትንሿ ሀገር ስትሆን ወደ ጥሎ ማለፍ ዙር ለመድረስ ደግሞ ትንሹ ሀገር ነች። እናም ከታላቋ አርጀንቲና ባደረጉት ጨዋታ 111ኛው ደቂቃ ላይ ድረስ አሸናፊ ለመሆን ሲጥሩ ቆይተው መጨረሻ ላይ ወደ ቤታቸው ለመመለስ ተገደዋል። «በጣም ቅርብ ነበርን» ሲሉ ዋና አሰልጣኝ ፔድሮ «ቡቢስታ» ብሪቶ በሁኔታው አዝነዋል።
የኬፕ ቨርዴ ታሪክ ከሚያስደንቀው ነገር አንዱ ሚስጥር ነው።
ካሜሮን በ1990 የዓለም ዋንጫ ላይ በዘመናችን የማይታወቁ ሰዎች ቡድንና በአስደንጋጭ ሁኔታ የአርጀንቲና ቡድንን 1-0 በሆነ ውጤት አሸነፈች። ይህም ውጤት እንደ ፍራንሷ ኦማም-ቢይክ እና ሮጀር ሚላ ያሉ ተጫዋቾችን በአንድ ጀምበር ታዋቂ አደረጋቸው።
ኬፕ ቨርዴ ተመሳሳይ ሁኔታ ነበር በዚህ ውድድር ላይ ያሳዩት ። በፖርቱጋል እግር ኳስ ሁለተኛ ደቪዚዮን ላይ የሚጫወተው ቮዚንሃ ከውድድሩ በፊት 50,000 የኢንስታግራም ተከታዮች ነበረው። አሁን ግን ወደ 20 ሚሊዮን ይጠጋል።
ሙሉ ህይወቱን በአየርላንድ ሊግ ያሳለፈው ሎፔስ ኬፕ ቨርዴን በሊንክድኢን ለመወከል ቀረበ። የመጀመሪያውን መልእክት — በፖርቱጋልኛ — ችላ ብሎት ነበር — ከዘጠኝ ወራት በኋላ በእንግሊዝኛ ቋንቋ ተከታይ መልእክት ሲላክለት ብቻ ነው እውነተኛ መሆኑን የተገነዘበው።
ነገር ግን እንደ ቮዚንሃና ሎፔስ ያሉ ተጫዋቾች በውድድሩ ላይ ከብዙ የዓለም ኮከቦች ዝቅ ብለው የሚታዩ ተጨዋቾች ነበሩ። ከስፔን ጋር በነበረው ጨዋታ የቡድንን ጥቃት ቮዚንሃ ሰባት ኳሶችን በማዳን ኳሷን መቆጣጠር ቻለ፣ ከኡራጓይ ጋር ከ20 ደቂቃዎች በላይ በመምራት ከሳውዲ አረቢያ ጋር ጎል ሳይቆጠርባቸው በመድረሳቸው ወደ 32ኛው ዙር ለማለፍ ታሪካዊ ድል አገኙ። በአርጀንቲናን 3-2 ብትሸነፍም፣ ግብ ጠባቂው የአርጀንቲናው ኤሚሊያኖ ማርቲኔዝ ኬፕ ቨርዴ ለማግባት የሚቻል አጋጣሚ ያገኙትና 3-3 መሆን የሚችሉበትን አጋጣሚ በማክሸፍ አርጀንቲናን ታድጓል።
ኬፕ ቨርዴ ከቀድሞዎቹ የዓለም ዋንጫ አሸናፊዎች ጋር በተጫወቱበት ወቅት በ90 ደቂቃ ውስጥ በአርጀንቲና ሳይበገሩ ሳይሸነፉ ነው የጨረሱት። ይህ ደግሞ የሆነው እንደ ቡቢስታ ገለጻ፣ በትክክለኛው መንገድ ስለመሄዳቸው ጠንክረው የመስራታቸው ምክንያት ነበር።
ውድድሩን በአጠቃላይ እንዲገመግሙ ሲጠየቁ፣ ቡድናቸው በተለየ እቅድ ሊቀርባቸው እንደሚችል ደጋግመው አፅንዖት ሰጥተዋል። የተደራጁ መከላከል ነበር፣ ነገር ግን ጨዋታዎችን ለማበላሸት እስከሞከሩበት ደረጃ ድረስ ጥሩ አልነበረም። ከአርጀንቲና ጋር የተደረገው ሽንፈት የዓለም ዋንጫ ታላላቅ ግጥሚያዎች አንዱ በመሆኑ ብዙም አያስገርም ይሆናል፤ይሁንና ቡድኑ ያሳየው ብቃት ግን ድንቅ ነበር።
«የተቻለንን ሁሉ አድርገናል፤ በድፍረት አደረግነው» ብለዋል ቡቢስታ። «ለማንነታችን ታማኝ ሆነናል። በውድድሩ በሙሉ ባደረግነው ነገር በጣም እኮራለሁ። ከመጫወት ባለፈ፣ ለዓለም ማንነታችንን ለማሳየት ነበር ይህን አድርገናል።»
«ትንሽ አገር መሆን እንቅፋት አይደለም። በተለየ መንገድ መጫወት እንችል ነበር፣ ግን ላለማድረግ መርጠናል። ይህ ወደ ኩራታችን ይመለሳል። ቡድኑ ላደረገው ጥረትና ለልባምነታቸው ተጨዋቾቼን ማመስገን እችላለሁ። አገራችን ምን እንደሆነች አሳይተዋል። ለዚህ ውድድር ላደረጉት ነገር ሁሉም ሰው መመስገን አለባቸው።»
የፊፋ ፕሬዝዳንት ጂያኒ ኢንፋንታኖ በእርግጠኝነት ይህን ይጋራሉ። እንደ ኬፕ ቨርዴ ያሉ በኳስ ታሪክ የሌላት ሀገር በዚህ ውድድር ላይ እንድትሳተፍ የቡድኖቹ ቁጥር ማደግ ትልቅ ጠቀሜታ እንዲኖረው በማሳየቱ ሊኮሩ ይገባል ።
ቡቢስታ ከአርጀንቲና ሽንፈት በኋላ በመልበሻ ክፍል ውስጥ እንባዎች እንደነበሩ ገልፀዋል፣ ነገር ግን ብዙም አይቆዩም። ኬፕ ቨርዴ ዝናቸው በሚያስደንቅ ሁኔታና አዳዲስ አድናቂዎችን አፍርተው ነው ወደ ሀገራቸው የሄዱት ለ። ቮዚንሃ፣ በ40 አመቱ እንኳን፣ እሱና አንዳንድ ወጣት የቡድን አጋሮቹ በዚህ ክረምት ባሳዩት ዝና ወደ አዳዲስ ክለቦች ዝውውር የሚያገኙበት ዕድል ሰፊ ነው።
ከጨዋታው በኋላ የጋዜጣዊ መግለጫውን የመጨረሻ መልስ በመልበሻ ክፍል ውስጥ ካጠናቀቁ በኋላ ቡቢስታ ከክፍሉ ውጭ በጭብጨባ ነው የተቀበሏቸው ። የሰጠው ምላሽ ወደተሰበሰቡት ጋዜጠኞች ዞር ብሎ ልቡን መንካት ነበር።
ቡቢስታና ቡድኑ ወደ ሀገራቸው ሲጓዙ ኬፕ ቨርዴ በዓለም ዋንጫ ጉዞዋ ላሳየችው ብቃት በዓለም ላይ አድናቆት አሰጥቷታል ። የኬፕ ቨርዴ ውድድር አሁን አልቋል፣ ነገር ግን የቡድኑ ትዝታዎች በሕይወት ዘመናቸው ለብዙ ጊዜ ይቆያሉ።
