አዲሱ ሚኒስትር ፖለቲከኞችን ሳይሆን የስፖርት ባለሙያተኞች በዙሪያቸው ማደራጀት አለባቸው

ከወሰንሰገድ መርሻ ደምሴ

                          (ደራሲ፣ጋዜጠኛና ማህበራዊ ሃያሲ)

በቅርቡ በተደረገው የአስፈጻሚ አካላት አዲስ አወቃቀር መሠረት የኢትዮጵያ ስፖርት ዘርፍ የአደረጃጀት ለውጥ ተደርጎበታል።

ቀድሞ የነበረው የባህልና ስፖርት ሚኒስቴር ተከፋፍሎ፣ ስፖርቱ ከወጣቶች ጉዳይ ጋር በመገናኘት የወጣቶች እና ስፖርት ሚኒስቴር ተብሎ እንደ አዲስ ተዋቅሯል። ይህንን ሚኒስቴር እንዲመሩ ዶ/ር አክሊሉ ታደሰ ሚኒስትር ሆነው ተሹመዋል።

ከስፖርት የተለየው የባህል ዘርፍ ደግሞ ከቱሪዝም ሚኒስቴር ጋር በመቀላቀል የባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር በሚል ተዋቅሯል። ይህንን ዘርፍ ደግሞ ወ/ሮ ሰላማዊት ካሳ በባህልና ቱሪዝም ሚኒስትርነት እየመሩት ይገኛሉ።

ይህ አዲስ አደረጃጀት የወጣቶችን ተሳትፎ እና የስፖርቱን ዘርፍ ይበልጥ ትኩረት ሰጥቶ ለማሳደግ ታስቦ የተደረገ ለውጥ ይመስላል ።

በእርግጥ የአስፈጻሚ አካላት ሹመት በተለይም እንደ ወጣቶች እና ስፖርት ባሉ ሰፊ የሕዝብ መዋቅር ባላቸው ሚኒስቴር መሥሪያ ቤቶች ላይ የሚደረጉ ውሳኔዎች ከፖለቲካዊ ስትራቴጂዎችና አውዶች ጋር በቀጥታ የተያያዙ መሆናቸው በፖለቲካ ሳይንስና በሀገሪቱ ወቅታዊ ተጨባጭ እውነታ ዘንድ የሚታወቅ ጉዳይ ነው።

በኢትዮጵያ ውስጥ ከ70% በላይ የሚሆነው ማህበረሰብ ወጣት ነው። በመሆኑም ይህንን ሰፊ የህብረተሰብ ክፍል የሚመራው ተቋም ላይ ጠንካራና በፓርቲው መዋቅር ውስጥ ተሰሚነት ያለውን የፖለቲካ አመራር ማስቀመጥ፣ መንግስት ከወጣቱ ጋር ያለውን ግንኙነት ለማጠናከርና ፖለቲካዊ መረጋጋትን ለመጠበቅ የሚጠቀምበት ስልት ነው።

በለውጥ ወይም በሪፎርም ወቅት መንግስታት ከፍተኛ የህዝብ ቁጣ ወይም ትኩረት ያለባቸውን ተቋማት (እንደ ስፖርት ያሉ) ለመምራት፣ የዘርፉን ባለሙያ ከመሾም ይልቅ የፖሊሲ አቅጣጫዎችን ሳያቅማማ በተግባር መሬት ላይ ሊያወርድ የሚችል ታማኝ የፖለቲካ መሪ መምረጥ ያዘወትራሉ።

ማንኛውም የካቢኔ ሹመት የፖለቲካ ውክልናን፣ የፓርቲ ውስጥ ስምምነቶችን እና የአመራር ምደባን ከግምት ውስጥ ያስገባ ነው። ዶ/ር አክሊሉ በብልጽግና ፓርቲ የወጣቶች ሊግ የነበራቸው ከፍተኛ ሚና ለዚህ ቦታ ተመራጭ እንዲሆኑ የፖለቲካ መነሻ እንደሆናቸው ግልጽ ነው።

ስለዚህ ሹመቱ ንጹህ የስፖርት ሳይንስ እውቀትን ወይም የሜዳ ላይ ልምድን መሰረት አድርጎ ሳይሆን፣ ተቋሙን ከሀገራዊው የፖለቲካና የወጣቶች ስትራቴጂ ጋር አስተሳስሮ ለመምራት ታስቦ የተደረገ የፖለቲካ ውሳኔ ድርሻው ከፍተኛ ነው።ያም ሆነ ይህ ግን ዶክተር አክሊሉ ታደሰ በዋነኝነት የሚታወቁት በስፖርት ባለሙያነታቸው ወይም በስፖርት ሳይንስ ትምህርታቸው ሳይሆን፣ በወጣቶች ፖለቲካዊ ተሳትፎ እና በስትራቴጂካዊ የሥራ አስፈጻሚነት ክህሎታቸው ነው።

ዶክተር አክሊሉ በብልጽግና ፓርቲ ዋና መሥሪያ ቤት የወጣቶች ሊግ ፕሬዝዳንት እና የወጣቶች ዘርፍ ሴክሬተሪ በመሆን ለረጅም ጊዜ ሰርተዋል። ይህ ሚናቸው በመላ ሀገሪቱ ከሚገኙ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ወጣቶች ፍላጎት፣ ተግዳሮት እና የስፖርት ተሳትፎ ፍላጎት ጋር በቀጥታ እንዲገናኙ እንዳስቻላቸው ይነገራል።

ዶክተር አክሊሉ በሕግ (LLB) የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን ከያዙ በኋላ፣ በንግድ ሥራ አስተዳደር እና አመራር (Business Administration and Leadership) የዶክትሬት ዲግሪያቸውን (DBA) አግኝተዋል። ይህ የአመራር እውቀታቸው እንደ ስፖርት ያሉ ሰፊ የሕዝብ መዋቅር ያላቸውንና የኢንቨስትመንት ፍሰት የ ከሚያስፈልጋቸው ተቋማት ስፖርት አንዱ ቢሆንም ፤የሀገሪቱ ስፖርት መንግስትን ከፍተኛ ወጭ ከማስወጣት በስተቀር ለኢትዮጵያ ህዝብና ለስፖርት አፍቃሪው የሀገሪቱ ስፖርት ሌላው ቀርቶ ለጊዜ ማሳለፊና መዝናኛ እንኳን አለመሆኑን የሚካሄዱ ሌላው ቀርቶ ኢንተርናሽናል ውድድሮች በነፃ ነው ተብሎ የለተመልካች ነው ውድድራችውን የሚያከናውኑት እናም ዶክተር አክሊሉ የሚመሩት ይህንን ስፖርትና በሥራ አጥነትና የወደፊቱ ተስፋ የጨለመበትን ወጣቱን ትውልድ ነው የሚመሩት ።

ዶክተር አክሊሉ በእርግጥ የወጣቶች እና ስፖርት ሚኒስትር ሆነው ከመሾማቸው በፊት በጠቅላይ ሚኒስትር ፅህፈት ቤት የመንግስት ሴክተሮች እና ብሄራዊ ፕሮጀክቶች ክትትል ቢሮ የመንግስት ሚኒስትር፣ የቱሪዝም ሚኒስቴር ዴኤታ፣ እንዲሁም የኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማት ኮርፖሬሽን (IPDC) ዋና ስራ አስፈጻሚ (CEO) ሆነው በስኬት መርተዋል።

ይሁንና ዶክተር አክሊሉ የሜዳ ላይ ስፖርተኛ ወይም የስፖርት ሳይንቲስት ባይሆኑም፣ የስፖርቱን ዘርፍ ከወጣቱ ሁለንተናዊ ልማትና ከሀገራዊ ስትራቴጂ ጋር አስተሳስሮ ለመምራት የሚያስችል ከፍተኛ የሪፎርም እና የማኔጅመንት (የአመራር) ልምድ አላቸው ተብለው ነው በጡቅላይ ሚኒስትራችን የተሾሙት። በሹመታቸው ወቅትም የወጣቶችን አቅም በማስተባበር የስፖርት እና የኢኮኖሚ እድገትን ለማምጣት በትጋት እንደሚሰሩ ገልጸዋል።

የዶክተር አክሊሉ የፖለቲካ እና የአመራር ጉዞ

ዶክተር አክሊሉ በብልጽግና ፓርቲ ውስጥ ካሉ ወጣት እና ተጽዕኖ ፈጣሪ አመራሮች አንዱ ናቸው።

በፓርቲው ዋና መሥሪያ ቤት የወጣቶች ሊግ ፕሬዝዳንት በመሆን በመላ ሀገሪቱ የሚገኙ ወጣቶችን የማደራጀት እና የመምራት ሚና ነበራቸው። ይህ የፖለቲካ ተሞክሯቸው የወጣቱን ማህበረሰብ ፍላጎት በቅርበት እንዲረዱ አድርጓቸዋል የሚል እምነት በብልጽግና ፓርቲ አባላትና ደጋፊዎች ዘንድ አለ።

በደቡብ ክልል (የቀድሞው አደረጃጀት) የመንግስት ተጠሪ (whip) ከመሆን ጀምሮ፣ በቱሪዝም ሚኒስቴር ዴኤታነት፣ በኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማት ኮርፖሬሽን (IPDC) ዋና ስራ አስፈጻሚነት፣ እንዲሁም በጠቅላይ ሚኒስትር ፅህፈት ቤት የመንግስት ሴክተሮች ክትትል ቢሮ የመንግስት ሚኒስትር ሆነው አገልግለዋል።

አዲሱ የወጣቶች እና ስፖርት ሚኒስቴር የሚያተኩርባቸው ዋና ዋና ዘርፎች

የኢትዮጵያን ስፖርት (በተለይም እግር ኳስ እና አትሌቲክስ) ጨምሮ ሁሉም የስፖርት አይነቶች ካሉበት የአስተዳደር እና የውጤት ማሽቆልቆል ችግሮች ለማውጣት ተቋማዊ ሪፎርም ማድረግ ግዴታው ነው።

ዶ/ር አክሊሉ በኢንዱስትሪ ፓርኮች በነበራቸው ልምድ ላይ በመመርኮዝ የስፖርት ኢንቨስትመንትን መሳብ፣ ስታዲየሞችን ማጠናቀቅ እና ከግሉ ዘርፍ ጋር መስራት ላይ ያተኩራሉ ተብሎ ይታመናል።

ስፖርትን እንደ ጤና እና መዝናኛ ብቻ ሳይሆን፣ ለወጣቶች የሥራ ዕድል መፍጠሪያ (Employment) እና ሀገራዊ አንድነት መገንቢያ መሣሪያ አድርጎ መጠቀምም ያስፈልጋል።

በሀገሪቱ በከፍተኛ ሁኔታ እየተስፋፋ የመጣውን የስፖርት ውርርድ እና ዲጂታል ሎተሪዎች በአሁኑ ወቅት የበርካታ ወጣቶችን ከትምህርትና ከሥራ ከማፈናቀል አልፎ ቤተሰቦቻቸውን ጭምር ከመዳረግ አልፎ ለችግርና ወጣቶችን ለከፍተኛ የቁማር ሱስ እየዳረገ በመሆኑ ይህንን ችግር በመቆረፍ መንግሥት ከቁማር ግብር ከመሰብሰብ ባለፈ ከወጣቶች ስነ-ልቦና እና ምርታማነት አንጻር በህግ የመቆጣጠር ስራ ከአጋር ሚኒስቴሮች ጋር የሚሰራ ይሆናል ተብሎ ይታመናል።

የስፖርት እውቀት የሌለው (ከሜዳው ወይም ከሳይንሱ ያልመጣ) ሰው የስፖርት ሚኒስቴርን መምራቱ ያለውን ጠንካራ ጎን እና ሊያመጣ የሚችለውን ስጋት በሚከተለው መልኩ በንጽጽር እንመልከት።

እንደ ዶክተር አክሊሉ ያሉ በአመራር (Leadership) እና ቢዝነስ የሰለጠኑ ሰዎች ተቋማትን የማዋቀር፣ አዳዲስ አሰራሮችን የመዘርጋት እና በስፖርቱ ውስጥ ያለውን ሙስና ወይም የአስተዳደር ብልሹነት በቆራጥነት የመዋጋት ከፍተኛ አቅም ሊኖራቸው ይችላል።

ስፖርት አሁን ላይ በውጭው ዓለም ትልቅ ቢዝነስ ነው። እኛ ሀገር ከቢዝነስ ይልቅ መንግሥትንና ህዝብን ለኪሳራ የዳረገ ነው።ስለዚህ ዶክተር አክሊሉ ከኢንዱስትሪ እና ከግሉ ዘርፍ ጋር ያላቸው ቁርኝት ለስታዲየሞች ግንባታ እና ለስፖርት ማዘውተሪያዎች የሚሆን በጀትና ስፖንሰርሺፕ ለማምጣት ከፍተኛ አስተዋጾ የእሳቸው ለቦታው መሾም ይረዳል የሚል እምነት አለኝ።

ከራሱ ከስፖርቱ ክበብ ያልመጣ መሪ፣ በስፖርት ፌዴሬሽኖች (ለምሳሌ በእግር ኳስ ፌዴሬሽን ወይም አትሌቲክስ ፌዴሬሽን) ውስጥ ባሉ የጥቅምና የቡድን ግጭቶች ውስጥ በቀጥታ ስለማይሳተፍ ውሳኔዎችን በገለልተኝነት የመወሰን ዕድሉ ሰፊ እድል ሊኖራቸውም ይችላል።

ሊኖሩ የሚችሉ ስጋቶች እና ድክመቶች

ስፖርት የራሱ የሆነ ሳይንስ፣ የስነ-ልቦና እና የሜዳ ላይ ሚስጥሮች አሉት። ከዘርፉ ውጪ የሆነ መሪ የስፖርተኞችን ስነ-ልቦና፣ የስልጠና ውቅረትን (High Performance) እና የረጅም ጊዜ ታላንት ፍለጋ (Talent Identification) ሂደቶችን በጥልቀት ለመረዳት ዶክተር አክሊሉ ሊቸገሩ ይችላል።

መሪው የራሱ የስፖርት እውቀት ከሌለው፣ በዙሪያው ባሉ አማካሪዎች ውሳኔ ላይ ሙሉ በሙሉ ጥገኛ ሊሆን ይችላል። አማካሪዎቹ ደግሞ የግል ጥቅም ያላቸው ከሆኑ የተሳሳተ አቅጣጫ ሊያስመሯቸው ይችላሉ።

መፍትሔው ምንድን ነው?

በአለም አቀፍ ተሞክሮም ቢሆን ሚኒስትሩ የግድ ስፖርተኛ መሆን የለበትም። ዋናው ቁልፍ የሚኒስትሩ “በዙሪያው የሚያደራጃቸው ባለሙያዎች ስብስብ” ላይ ነው።

ዶክተር አክሊሉ ታደሰ ያላቸውን ከፍተኛ የአመራር፣ የስትራቴጂ እና የቢዝነስ ክህሎት ተጠቅመው፣ በስር መዋቅራቸው (በሚኒስትር ዴኤታነት፣ በዳይሬክቶሬት እና በአማካሪነት) የበሰሉ የስፖርት ሳይንስ ባለሙያዎችን እና የቀድሞ አንጋፋ ስፖርተኞችን ካሰለፉ፣ ስፖርቱን ወደ ላቀ ደረጃ ማሸጋገር ይችላሉ። ነገር ግን አደረጃጀቱ ልክ እንደ አሁኑ ካቢኔ በፖለቲካ ታማኝነት ብቻ የሚሞላ ከሆነ፣ ከላይ ያነሳናቸው ስጋቶ እውን መሆኑ አይቀርም።

አዲሱ የወጣቶች እና ስፖርት ሚኒስቴር ከቀድሞው የባህልና ስፖርት ሚኒስቴር ተለይቶ ራሱን መቻሉ ትልቅ ዕድል ቢሆንም፣ በዘርፉ ላይ መሠረታዊ ለውጥ ለማምጣት ሚኒስትሩ በመጀመሪያዎቹ ወራት ሊወስዷቸው የሚገቡ አራት ወሳኝ ስልታዊ እርምጃዎች አሉ።

በዓለም አቀፍ የስፖርት ማኔጅመንት ተሞክሮዎች መሠረት፣ የሚከተሉት ነጥቦች የዶክተር አክሊሉን ስኬት ይወስነዋል።

የ”ቴክኒክ” እና የ”አመራር” ሚዛንን መጠበቅ (The Team Building)

ሚኒስትሩ የስፖርት እውቀት የሌላቸው መሆኑን ለማካካስ የሚወስዱት ቀዳሚ እርምጃ መሆን ያለበት በዙሪያቸው የስፖርት ቴክኖክራቶችን (Sports Technocrats) ማሰባሰብ ነው።

በሀገሪቱ ያሉ አንጋፋ የአትሌቲክስ እና የእግር ኳስ እንዲሁም የሌሎች ስፖርቶች ባለሙያዎችን፣ የስፖርት ሳይንስ ፕሮፌሰሮችን እና የቀድሞ ስመ-ጥር ስፖርተኞችን ያካተተ ገለልተኛ የላቀ አማካሪ ምክር ቤት (Advisory Board) መገንባት አለባቸው።

ሚኒስትሩ በስትራቴጂ፣ በበጀት፣ በህግ አስከባሪነት እና በፖሊሲ ላይ ሲያተኩሩ፣ የሜዳ ላይ እና የቴክኒክ ውሳኔዎችን ግን ሙሉ በሙሉ ለባለሙያዎቹ መልቀቅ አለባቸው።

የስፖርት ፌዴሬሽኖችን ነጻነትና ተጠያቂነት ማረጋገጥ

በኢትዮጵያ ስፖርት ውስጥ ትልቁ ማነቆ የሚኒስቴር መሥሪያ ቤቱ አደረጃጀት ብቻ ሳይሆን፣ በየፌዴሬሽኑ (በተለይም በእግር ኳስና በሌሎች ፌዴሬሽኖች ) ውስጥ ያለው የአሠራር ብልሹነት ነው።

ሚኒስትሩ አዲሱን ቢሮ እንደተረከቡ በፌዴሬሽኖች ውስጥ ያለውን የገንዘብ አጠቃቀም እና የዕጩ ምልመላ አሠራር ግልጽ ኦዲት (Financial and Operational Audit) ማድረግ ይኖርባቸዋል።

ስፖርቱ በፖለቲካ ታማኝነት ሳይሆን በችሎታ በሚመሩ ሰዎች እንዲያዝ ተቋማዊ ነጻነታቸውን ማክበር እና ውጤት ላይ ብቻ ያተኮረ የቁጥጥር ሥርዓት መዘርጋትም ያስፈልጋል።

ስፖርትን ከ”ወጣቶች ሥራ ዕድል” ጋር ማገናኘት

ሚኒስቴሩ “የወጣቶች እና ስፖርት” መባሉ ትልቅ ጥቅሙ እዚህ ላይ ነው። ስፖርት አሁን ላይ ትልቅ የኢኮኖሚ ዘርፍ (Sports Industry) ነው የሚባለው።

ስለሆነም ዶ/ር አክሊሉ በኢንዱስትሪ ፓርኮች በነበራቸው ልምድ፣ የሀገር ውስጥ እና የውጭ ባለሀብቶች በስፖርት ማምረቻዎች (ትጥቆች፣ ኳሶች) እና በስፖርት አካዳሚዎች ላይ ኢንቨስት እንዲያደርጉ ማበረታታት አለባቸው።

የስፖርት ማዘውተሪያዎች ሲገነቡ እና ውድድሮች በስፋት ሲካሄዱ ለወጣቶች የአሰልጣኝነት፣ የዳኝነት፣ የማኔጅመንት እና የህክምና የሥራ ዕድሎች ይፈጠራሉ።

መሠረታዊ መዋቅር ላይ ማተኮር (Grassroots Development)

የኢትዮጵያ ስፖርት አሁን ለደረሰበት ውድቀት ዋናው ምክንያት ከሥር መሠረቱ (ታችኛው መዋቅር) ላይ አለመስራቱ ነው።

ትኩረታቸውን በብሔራዊ ቡድን ውጤት ላይ ብቻ ከማድረግ ይልቅ፣ በትምህርት ቤቶች ስፖርት (School Sports) እና በየቀበሌው ያሉ የስፖርት ማዘውተሪያዎችን እንደገና ማነቃቃት ላይ ማዋል አለባቸው። ታላላቅ ስፖርተኞች የሚወጡት ከእነዚህ መሠረቶች ነውና።

ዶክተር አክሊሉ ታደሰ ያላቸውን የቢዝነስ እና የመንግስት አመራር ክህሎት ተጠቅመው ስፖርቱን እንደ አንድ “ትልቅ ሀገራዊ ኢኮኖሚ” ካዩት እና የቴክኒኩን ክፍል ለባለሙያዎች ከተዉት፣ የስፖርት እውቀት የላቸውም የሚለው ስጋት ወደ ትልቅ ስኬት ሊቀየረው ይችላል።

የኢትዮጵያ ስፖርት አሁን ላይ ያለበትን ደረጃ ስንገመግመው፣ እግር ኳስም ሆነ አትሌቲክስ ወይም ሌላው የስፖርት አይነት በየራሳቸው መንገድ ከፍተኛ ማሽቆልቆል ውስጥ ይገኛሉ፤ ሆኖም የማሽቆልቆሉ ባህሪ እና የችግሩ ጥልቀት ይለያያል።ለምሳሌ ዋንኛዎቹን ስፖርት እንመልከት፡፡

እግር ኳስ፦ ሥር የሰደደ እና መዋቅራዊ ውድቀት

የኢትዮጵያ እግር ኳስ ማሽቆልቆል አዲስ ሳይሆን ለበርካታ ዓመታት የዘለቀ ሥር የሰደደ ችግር ነው።

ብሔራዊ ቡድኑ በአህጉራዊ መድረኮች (በተለይ በአፍሪካ ዋንጫ ማጣሪያዎች) ላይ የሚጠበቅበትን ውጤት ማምጣት አቅቶታል።

በሀገሪቱ ውስጥ ዓለም አቀፍ ጨዋታዎችን ማስተናገድ የሚችል አንድም ደረጃውን የጠበቀ ስታዲየም ባለመኖሩ፣ ብሔራዊ ቡድኑ የሜዳውን ጨዋታዎች በስደት በሌሎች ሀገራት ለማድረግ ተገድዷል።

ክለቦች በከፍተኛ ሁኔታ በመንግስት በጀት ላይ ጥገኞች ናቸው፤ ወጣቶችን የሚያፈሩ የአካዳሚ ሥርዓቶች ደግሞ ፈርሰዋል።

አትሌቲክሳችን፦ አስደንጋጭ እና ፈጣን ማሽቆልቆል እየታየበት ነው

አትሌቲክስ የሀገሪቱ የክብር መገለጫ ቢሆንም፣ በቅርብ ዓመታት በተለይም በ2024 የፓሪስ ኦሊምፒክ እና በ2025 የቶኪዮ ዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይ የታየው ውጤት እጅግ አስደንጋጭ እና ፈጣን ውድቀት እያሳየ መሆኑን ያረጋገጠ ነው።

በታሪክ ኢትዮጵያ የበላይነት በነበራት የረጅም ርቀት (5ሺህ እና 10ሺህ ሜትር) ውድድሮች ላይ ወርቅ ማምጣት ብርቅ እየሆነ መጥቷል።

በአትሌቲክስ ፌዴሬሽኑ እና በአትሌቶች መካከል ያለው አለመግባባት፣ የዝግጅት ክፍተቶች እና የስነ-ምግባር ችግሮች ዘርፉን ክፉኛ እየጎዱት ይገኛሉ።

አዲሱ ሚኒስትር ቅድሚያ መስጠት ያለባቸው ለየትኛው ነው?

የዶክተር አክሊሉ ታደሰ አዲስ ሚኒስቴር መሥሪያ ቤት የተለያየ ስልት በመጠቀም ለሁሉም ስፖርቶች እኩል ቅድሚያ መስጠት አለባቸውት። ምክንያቱም አንዱን ጥሎ አንዱን ማንሳት አይቻልም።

አትሌቲክስ አሁንም ድረስ ጥሬ ተሰጥኦው (Talent) በሀገሪቱ ውስጥ ስላለ፣ በአጭር ጊዜ ውስጥ በአመራር ሪፎርም እና ለአትሌቶች የሚደረገውን ድጋፍ በማስተካከል ወደ ቀድሞ ክብሩ መመለስ ይቻላል። ሚኒስትሩ እዚህ ላይ ፈጣን የውጤት ማሻሻያ (Quick Win) ማምጣት ይችላሉ።

እግር ኳስ በአቋራጭ የሚቀየር ስላልሆነ፣ ሚኒስትሩ ትኩረታቸውን በብሔራዊ ቡድን ውጤት ላይ ብቻ ከማድረግ ይልቅ፣ የስታዲየሞችን ግንባታ ማጠናቀቅ፣ የታዳጊዎች አካዳሚዎችን መደገፍ እና የክለቦችን የፋይናንስ አቅም ማዘመን ላይ በማተኮር የረጅም ጊዜ መሠረት መጣል አለባቸው።

ለአትሌቲክስ ፈጣን ተቋማዊ ህክምና መስጠት፣ ለእግር ኳስ ደግሞ ከስር መሰረቱ የሚጀምር የቀዶ ጥገና ህክምና ማድረግ ለሌሎችም ስፖርቶች እንደ እግር ኳሱና አትሌቲክሱ ሁሉ ትኩረት መስጠት የአዲሱ ሚኒስትር ዋነኛ የቤት ስራ መሆን አለበት።

በእግር ኳስ ላይ የሚፈሰው ከፍተኛ የሕዝብና የመንግሥት ገንዘብ ከሚገኘው አሳፋሪ ውጤት ጋር ሲነፃፀር ትልቅ ብክነት መሆኑ በብዙዎች ዘንድ የሚያስማማ ጉዳይ ነው።